راه‌های تحقیق بعد از خواستگاری

حتما برای شما هم پیش آمده که در موقع خواستگاری ندانید درباره خانواده و شخص مورد نظر چطور تحقیق کنید؟ سراغ چه کسی بروید و چه سؤالاتی بپرسید؟ حتی پاسخ های ضد و نقیض را چگونه تفسیر کنید تا بتوانید از طرف مقابلتان شناخت دقیق‌تری کسب کنید؟ تحقیق سنتی پیش از ازدواج به شکل یک رسم درآمده. رسمی که دیگر نه درست انجام می‌شود نه روش جایگزین برای آن پیدا می‌شود. این تحقیق سنتی برای ازدواج به دو بخش تقسیم می‌شود: تحقیق اولیه و تحقیق اصلی. 

تحقیق اولیه مختصر است و قبل از اجازه‌گرفتن برای خواستگاری انجام می‌شود و مسئله همتایی خانواده‌ها از جهت اجتماعی، فرهنگی و دینی مد نظر است. سؤالات اولیه درباره سن، تحصیلات، خدمت نظام وظیفه، شهر محل زندگی و ... در همان تماس تلفنی برای قرار خواستگاری پرسیده می‌شود.

تحقیق اصلی پس از خواستگاری و جلسات گفتگوی پسر و دختر و با هدف رفع ابهامات در زمانی که خانواده‌ها در حال تصمیم‌گیری بر انجام این وصلت هستند، انجام می‌شود. این تحقیق، سرنوشت یک عمر زندگی را رقم می‌زند و باید جامع و کامل باشد و بیشترین شناخت را از همسر آینده به‌دست دهد. معمولا برادر یا پدر دختر با قرار قبلی به محل کار داماد سر می‌زنند و می‌پرسند او چطور آدمی است و طبیعی است که جوابی نمی‌شنود جز آنکه «خوب است». با تغییر شکل آشنایی دختر و پسر در جامعه امروز و همچنین تغییر گسترده جامعه و روابط اجتماعی، شکل این تحقیقات هم باید عوض شود. هرچند که همیشه وجهه ناشناخته‌ای باقی می‌ماند که فقط با زندگی زیر یک سقف معلوم می‌شود که حتی شاید والدین دختر یا پسر هم از آن خبر نداشنه باشند، اما این امر نباید باعث عدم تحقیق خانواده‌ها در این برهه زمانی حساس شود.

موضوعات قابل طرح در تحقیق

1- خانواده

2- رفتار فردی و اجتماعی؛ سؤالاتی از قبیل:

صفت بارز اخلاقی او چیست؟ آیا عصبانی می‌شود؟ هنگام عصبانیت چه عکس‌العملی نشان می‌دهد؟ رفتار اجتماعی او را چگونه می‌بینید؟ كدام صفات اخلاقی را در او بیشتر می‌بینید؟ عصبانیت او را در چه مواقعی دیده‌اید؟ با چه افرادی (چه تیپ شخصیتی) رفت‌ و آمد می‌کند؟ معاشرت او با دیگران چگونه است؟ اجتماعی است یا منزوی؟ تا چه حد به خانواده و دوستان خود وفادار است؟ چقدر به تعهدات خود پایبند است؟ تلاش او برای کسب روزی حلال چگونه است؟

3- دوستان

4- مسئولیت‌پذیری

5- رعایت حقوق دیگران

6- اعتقادات مذهبی

7- توانمندی‌های فرد

از چه کسانی تحقیق کنیم 

1- تحقیق از اعضای خانواده و آشنایان

این بخش خود به دو قسمت تقسیم می‌شود؛ تحقیق از خانواده و تحقیق از اقوام.

وقتی شما به مجلس خواستگاری رفتید و به موقعیت مناسبی برای مطرح کردن انجام تحقیق رسیدید بگوئید «حتماً در مورد من تحقیق کنید، هر کجا خواستید آدرس می‌دهم». ضمن اینکه به آن‌ها اعلام کنید که «من هم می‌خواهم در مورد شما تحقیق کنیم». خود مطرح کردن و پیشنهاد تحقیق یک محک زدن است. به اصطلاح معمول، کسی که ریگی به کفش نداشته باشد از این پیشنهاد استقبال می‌کند، اما افراد مشکل دار نسبت به تحقیق نگران می‌شوند. ممکن است یک مشکل کوچک یا بزرگ داشته باشند، مشکل کوچک ممکن است این باشد که اعتماد به نفس نداشته باشند. ممکن است مشکل بزرگی مثل نداشتن قدرت اعتماد کردن باشد. ممکن است سابقه منفی داشته باشند؛ پس به فرد مورد نظر بگویید: «می‌خواهم با خانواده‌ات در مورد شما صحبت کنم. با پدرت، مادرت و... در مورد تو تحقیق کنم». این امر سودهای چندگانه دارد.

وقتی با خانواده فرد به تنهایی در مورد او صحبت می‌کنید، مهم این است که پاسخ درست یا نادرست می‌دهند. مهم اینست که یک پیام مهم به آن فرد و خانواده‌اش می‌دهید، اینکه شما آدم حواس جمعی هستید. آن خانواده هم حواسش جمع است که فرد دقیقی آمده. پس اولین منبع تحقیق اعضای خانواده فرد مورد نظر هستند.

قسمت دوم تحقیق، اقوامی مثل عمو و دائی هستند. این باعث می‌شود ظرفیت فرد هم محک بخورد. چقدر ظرفیت دارد در موردش از کسانی که با او حتی اگر بد هم هستند تحقیق شود. ممکن است فرد مخالفت کند، این نیز یک محک است که فرد برای شما و حقوق شما ارزش قائل می‌باشد یا خیر. ولی اگر از تحقیق استقبال کند، این نشان می‌دهد که فرد ظرفیت روانی بالایی دارد و ظاهرا مسئله خاصی حداقل از دید خود ندارد. بستگان شخص‌ از روحیات‌، اخلاق و کردار او باخبرند و می‌توانند منبع خوبی باشند. البته این به تنهایی کافی نیست چون ممکن است خویشاوندان‌، مصلحت‌اندیشی کنند.

2- تحقیق از دوستان 

دوستان نزدیک فرد که مدتی با او در تماس و معاشرت و دوستی بوده‌اند منابع خوبی برای تحقیق هستند. دوستی محصول همرنگی و تفاهم است و معمولا افراد درستكار با افراد ناشایست و بی‌بندوبار دوست نمی‌شوند. در واقع دوستان هركس تا حدی منعكس‌ كننده روحیات او هستند.

3- تحقیق از محل کار یا تحصیل 

این افراد ممکن است مطالبی درباره شخص مورد نظر بدانند که حتی خویشان و دوستان نزدیک او ندانند. این روش تحقیق از دو روش پیش بهتر نیست اما کامل کننده آن‌هاست. از این طریق ما قادر به شناخت فرد در زمینه‌هایی مانند نحوه برخورد او با ارباب رجوع، نحوه مراوده با همکاران، همکاری و سازش با دیگران و پایبندی به اعتقادات دینی، مقدار تعهد به‌کار و مسئولیت پذیری و ... هستیم.

4- تحقیق از همسایه‌ها

این مورد، رایج‌ترین روشی است که افراد تحقیق می‌کنند. با تحقیق در محل کار و تحصیل می‌توان به شناختی از فرد و روحیات او دست یافت، اما با تحقیق در محل زندگی او، امکان شناخت خانواده هم میسر می‌شود. البته مشروط بر آنکه اعضای خانواده او در محل سکونت فرد مورد نظر حضور داشته باشند و علاوه بر آن مدتی از زمان سکونت آن‌ها در آن محل گذشته باشد تا همسایگان به شناختی هرچند نسبی از آن خانواده رسیده باشند.

از همسایگان در مورد اخلاق در خانه، سابقه دعوا و یا رفتار بد در محله به‌طور سربسته پرس ‌و جو كنید که بعداً هم باعث ایجاد مزاحمت برای آن‌ها نشود.

5- تحقیق از معرف

در مورد ازدواج‌هایی با حضور یک معرف، اگر فردی که دختر و پسر را به هم معرفی می‌کند، نسبت به اهمیت کار خود آگاه باشد و آن را با شناخت کافی نسبت به روحیات دو طرف انجام دهد، منبع خوبی برای شناخت و تحقیق خواهد بود.

6- صحبت با فرد مورد نظر

بعد از همه این راه‌ها می‌توان جلساتی برای گفتگوی خانوادگی، مهمانی‌های خصوصی با حضور خانواده دختر و پسر و جلسات گفتگوی دو نفره عروس و داماد ترتیب داد تا با هم بیشتر آشنا شوند. قرار نیست نظرتان در تحقیقات هم‌جهت با شخص منبع تحقیق باشد. شما برای كشف حقیقت آمده‌اید نه برای ایجاد ارتباط و تفاهم، هرچند ارتباط مناسب و حسن ‌تفاهم می‌تواند به طرف مقابل اطمینان دهد و نكات مهمی بیان كند.

7- تحقیق در مورد منابع تحقیق

مورد بعدی تحقیق در مورد منابع تحقیق است. مثلا اگر از همسایه تحقیق می‌کنید در مورد خود همسایه هم تحقیق کنید. یا اگر از عمو تحقیق می‌کنید، از کسی دیگر هم در مورد عمو تحقیق کنید. در واقع باید صحت منابع تحقیق مورد بررسی قرار گیرد که چقدر قابل اعتماد هستند. از دوستان تحقیق کنید و البته در مورد خود دوستان هم تحقیق کنید که چگونه افرادی هستند. گردش شکل دیگری از تحقیق درباره افراد است ولی مسافرت را به هیچ وجه توصیه نمی‌کنیم. چرا که مسافرت یک فضای هیجانی مثبت ایجاد می‌کند که افراد در مورد معیارها تخفیف داده عمل می‌کنند.

8- مشاوره و نظرخواهی

راه دیگر برای ارزیابی فرد، نظر خواهی از مشاور متخصص در زمینه ازدواج است. مشاور ازدواج ممکن است با اجرای تست‌های روان‌شناسی و مصاحبه، ارزیابی دقیقی به‌عمل آورده و اطلاعات مهمی در اختیار ما بگذارد. 

یکی دیگر از منابع تحقیق نظر خواهی از افراد است. مثلا می‌توان فرد را به افراد موفق، اساتید دوستان متأهل و رشد یافته معرفی کرد و از آن‌ها خواست تا نظر بدهند. راه دیگر این است که از پدر و مادر بخواهیم فرد را ارزیابی کنند. همچنین افرادی که فرد مورد نظر را دیده‌اند، با توجه به ‌اینکه از دید دیگری به قضیه نگاه می‌کنند، می‌توانند در نظر دهی مفید و مؤثر باشند.

نكات مهم در تحقیق

شاید برایتان این سؤال پیش بیاید که فرد مورد نظر شما برای ازدواج، زیر بار چنین ارزیابی مفصلی نمی‌رود. حقیقت این است که افراد بالغ از این نوع ارزیابی‌ها استقبال می‌کنند و این را به حساب دقت و توجه شما و تلاشتان برای انتخاب درست می‌گذارند. اما کسی که بالغ نباشد، این توجه شما را ناشی از وسواس زیاد و حساسیت بی‌مورد می‌داند و حاضر نیست وارد چنین سیستمی شود. او اجازه نمی‌دهد ارزیابی شود و احتمالا به سرعت پا پس می‌کشد. افراد سلطه جو و مستبد هم معمولا حاضر نیستند در موردشان تحقیق کنید. اما لازم به ذکر است که مواردی را در تحقیق رعایت کنید:

سعی كنید با همكار و افراد نزدیک به او قرار ملاقاتی بگذارید و از دوستان او راجع به خصوصیات روحی او سؤال كنید.

از مسافرت‌ها و جاهایی كه با هم رفته‌اند و از علایق او بپرسید؛

موقعیت آن‌ها و اینكه به چه اسم و عنوانی مشهورند، چقدر با همسایگان ارتباط دارند و اینكه چه چیزهایی بیشتر برایشان مهم است را سؤال کنید. قرار نیست نظرتان در تحقیقات هم‌جهت با شخص منبع تحقیق باشد. شما برای كشف حقیقت آمده‌اید نه برای ایجاد ارتباط و تفاهم. هرچند ارتباط مناسب و حسن‌ تفاهم می‌تواند به طرف مقابل اطمینان دهد و نكات مهمی بیان كند.

تغییر و تحول در زندگی فرد خود نشانه‌هایی از حالات و روحیات اوست. در تحقیق به این مسئله توجه كنید. كسی كه برای تحقیق می‌رود، می‌تواند با موضوع دیگری غیر از ازدواج سؤالاتی بپرسد. سپس موضوعات را به‌طور مستقیم بیان كند. موضوعاتی كه برایتان اهمیت بیشتری دارد به محقق تأكید كنید و از او بخواهید اهمیت موضوع را بروز ندهد. اگر هنگام گفتگو با افراد مختلف به تناقضی رسیدید، تحقیق در آن زمینه را با دقت بیشتر و به‌دور از حساسیت ادامه دهید.

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
  • آخرین ویرایش در دوشنبه, 14 فروردين 1396 ساعت 02:52
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما