از دست دادن جنین و اختلالات روحی مادر

  • سه شنبه, 21 آذر 1396 ساعت 13:39
  • منتشرشده در بهداشت روانی
  • بازدید 687 بار

باردار شدن و انتظار کشیدن برای تولد کودکی دوست‌داشتنی در عین لذت‌بخش بودن، بسیار استرس‌زاست؛ چرا که هر بارداری می‌تواند پرخطر باشد و نوزاد با نواقص مادرزادی به دنیا بیاید. با آنکه درصد تولد نوزادان سالم بیش از مشکلات احتمالی است، با وجود این، الزام پزشکان و مادران برای مشارکت در اجرای طرح غربالگری و انجام آزمایشات مرتبط درباره میزان سلامت جنین، اقدامی بسیار مهم و موثر است.

با وجود تمام محاسن اجرای این طرح، اما نکته دردناکی نیز وجود دارد و آن آگاهی برخی مادران باردار از ابتلای فرزندشان به یکی از ناهنجاری‌های کروموزومی (که شایع‌ترین آن سندرم داون یا همان منگولیسم است) یا اختلال نقص لوله عصبی و ناهنجاری‌های اصلی در جنین است.

عوامل موثر در بروز ناهنجاری‌های کروموزمی

درباره اینکه ازدواج‌های فامیلی یا سابقه خانوادگی تا چه اندازه در بروز این خطر موثر است، باید گفت بروز ناهنجاری کروموزمی هیچ ربطی به موارد مذکور ندارد و به صورت تصادفی برای هر بارداری این خطر وجود دارد.

شیوع سندرم داون در حدود یک به 800 در کل بارداری‌هاست. با افزایش سن مادر، خطر وقوع این سندرم نیز افزایش می‌یابد. انجام غربالگری ناهنجاری جنین که فقط میزان خطر را نشان می‌دهد در سه ماهه اول یعنی بین 11 تا 13 هفتگی بارداری از طریق یک تست ترکیبی شامل آزمایش DNA خون مادر و سونوگرافی NT (دریافت مایع از پشت گردن جنین) انجام می‌شود.

براساس نتایج غربالگری سه ماهه اول، خانم‌های باردار به سه دسته خطر بالا، خطر متوسط و خطر پایین تقسیم می‌شوند. آن‌ها که خطر پایین دارند، تست غربالگری یا تشخیصی دیگری در موردشان اجرا نمی‌شود، اما زنانی با خطر متوسط، نامزد انجام آزمایشات غربالگری مرحله دوم هستند. زنان با خطر بالا برای انجام تست‌های تشخیصی CVS (نمونه‌برداری از جفت) یا آمنیوسنتز فرستاده می‌شوند.

پزشکی قانونی تنها مرجع

پیشگیری از تولد نوزادان مبتلا به ناهنجاری، چالش سخت و بسیار بزرگی، هم برای مراجع قانونی مرتبط و هم برای والدینی است که با این مسأله دشوار مواجه می‌شوند.

در ارتباط با مراحلی که والدین نوزادان بیمار برای سقط جنین باید طی کنند، بعد از تأیید شدن وجود مشکل براساس آزمایش‌های مذکور، نامه‌ای برای پزشکی قانونی صادر می‌شود. البته پزشک قانونی بعد از بررسی همه مدارک، نظر نهایی خود را اعلام می‌کند. با وجود این تصمیم گیرنده نهایی درباره سقط یا ماندگاری جنین، والدین هستند.

آزمایشات غربالگری به‌طور یقین نمی‌تواند مشخص کند آیا نوزاد مشکل دارد یا نه، بلکه احتمال خطر را مشخص می‌کند. مزیت آزمایشات غربالگری این است که هیچ‌گونه خطر سقط را به همراه ندارد و صدمه‌ای به جنین نمی‌رساند.

مرگ فرزند در هر سنی دردناک است

تجربه مادرانی که سقط را تجربه کرده‌اند، نشان می‌دهد غم از دست دادن فرزند ربطی به سن و سال آن ندارد و دردناک است. نکته مهمی که در ارتباط با این مادران وجود دارد میزان آمادگی اطرافیان در حمایت و درک غم مادر است.

در رابطه با نحوه مواجهه با این مسأله و بهترین روش رویایی با چنین غمی، پذیرش اتفاق و تلخی آن از سوی فرد و اطرافیان است.

از دست دادن فرزند، خواه از طریق سقط یا هر عامل دیگری و در هر سن و سالی مانند از دست دادن هر فرد ارزشمند دیگری دردناک است و اطرافیان باید سوگواری و غم مادر را بپذیرند و به‌هیچ عنوان رنج ناشی از اتفاق را انکار یا آن را کوچک تلقی نکنند. بلکه به فرد کمک کنند در عین حال که واکنش‌های طبیعی سوگواری را داشته باشد، در عین حال واقعیت را نیز بپذیرد. نکته قابل توجه آنکه اتفاقا گاهی غم ناشی از یک سقط می‌تواند بیش از یک سوگواری عادی باشد و حتی فرد از نظر روانی آسیب‌پذیرتر است، چرا که این ترس در مادر به‌وجود می‌آید که شاید بارداری‌های بعدی نیز مخاطره‌آمیز باشد.

با وجود دردناکی شدید غم از دست دادن فرزند، افسردگی به مادر سوگوار کمک می‌کند مسأله را به‌درستی پردازش کند و با واقعیت کنار بیاید و خود را برای کسب یک تجربه جدید آماده کند.

ضرورت مراجعه به روان‌درمانگر

روان‌شناسان معتقدند افرادی که عزیزی را از دست داده‌اند باید مراحل سوگواری را در مدت زمان تعیین‌شده طی کنند در غیر این صورت فرد با اختلالات پیچیده روانی مبتلا خواهد شد.


منابع:

دکتر اشرف السادات جمال، متخصص زنان و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران 

دکتر امیرحسین جلالی، روانپزشک

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • آخرین ویرایش در سه شنبه, 21 آذر 1396 ساعت 13:53
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما