مراقبت‌های بهداشتی در بارداری

  • سه شنبه, 10 مرداد 1396 ساعت 12:03
  • منتشرشده در بهداشت عمومی
  • بازدید 46 بار
تغذیه:

در دوران بارداری جنین کاملا وابسته به مادر است و مواد غذایی که مادر مصرف می‌کند از راه جفت به جنین می‌رسد. بنابراین تغذیه مناسب مادر باردار علاوه بر تامین سلامت خودش، در سلامت جنین و نوزاد آینده هم نقش مهمی دارد. غذای روزانه خانم باردار باید دارای همه گروه‌های غذایی باشد چون استفاده از یک گروه غذایی، همه مواد لازم را تامین نمی‌کند. گروه‌های غذایی عبارتند از : 1- گروه غلات؛ موادغذایی این گروه منبع خوبی برای تولید انرژی است. مانند انواع نان مخصوصاً نان سبوس دار، برنج، ماکارونی، جو، گندم، ذرت، ضمنا مخلوط غلات و حبوبات مانند عدس پلو و لوبیا پلو منبع خوبی از پروتئین برای مادر باردار است. 2- گوشت و جانشین‌های آن؛ این گروه غذایی پروتئین و آهن بدن را تامین می‌کنند و مواد غذایی موجود در این دسته برای خون سازی، تکامل سیستم عصبی و رشد جنین لازمند. مانند انواع گوشت قرمز، مرغ، ماهی، تخم مرغ، انواع مغزها (گردو، بادام، پسته، فندق و...)، انواع حبوبات (عدس، لوبیا، نخود و...) به منظور جلوگیری از سرایت بیماری انگلی حتما باید گوشت کاملا پخته شود. 3- شیر و فرآورده‌های آن مانند پنیر، ماست، کشک؛ مصرف این مواد هم کلسیم بدن مادر را تامین کرده و هم برای استخوان بندی جنین و شکل گیری و استحکام دندان‌های او در آینده ضروری است. علاوه بر کلسیم این گروه دارای مواد مغزی دیگری مثل انواع ویتامین‌های آ و ب است. 4- سبزی‌ها و میوه‌ها؛ این گروه شامل انواع سبزی‌ها مثل کاهو، هویج، گوجه فرنگی، سیب زمینی، جعفری و انواع میوه‌های تازه و خشک (توت خشک، کشمش، انجیر و...) است که شامل ویتامین‌های مورد نیاز بدن و مقداری آهن هستند. یکی از مهمترین ویتامین‌های مورد نیاز بدن ویتامین ث است. مصرف سبزیجات و میوه‌جات به‌صورت تازه این ویتامین را برای بدن تامین می‌کند. زیرا طبخ این مواد ویتامین ث را از بین می‌رود. در مورد مصرف سیب زمینی توصیه می‌شود ابتدا کاملا تمیز شسته شده و با پوست پخته شود. با توجه به آنچه که گفته شد، مصرف مقدارکافی مواد غذایی حاوی کلسیم، پروتئین، ویتامین C و هم چنین اسیدفولیک در دوران بارداری سلامت مادر و جنین را تامین می‌کند. اسیدفولیک ماده‌ای است که مصرف آن به‌خصوص در سه ماهه اول حاملگی برای رشد سیستم عصبی جنین لازم است. سبزیجاتی مثل گل کلم و اسفناج منبع خوبی برای اسید فولیک می‌باشد. در بارداری چون مصرف مواد غذایی به تنهایی افزایش نیاز مادر به آهن و سایر مواد مورد نیاز را تامین نمی‌کند، مصرف قرص آهن و مولتی ویتامین از شروع ماه پنجم تا سه ماه بعد از زایمان و اسید فولیک از ابتدا تا پایان بارداری توصیه می‌شود در خانم‌هایی که تصمیم به بارداری می‌گیرند و زمان مشخصی را برای حاملگی خود در نظر دارند، مصرف اسیدفولیک از سه ماهه قبل از بارداری تا پایان بارداری توصیه می‌شود. البته غذاهای چرب، شیرینی، مواد تحریک کننده مثل چای و قهوه در بارداری باید با احتیاط خورده شود. در این جدول به چند نمونه از غذاهای دارای مواد مورد نیاز بدن اشاره می‌شود.

روابط زناشویی:

تمایل جنسی زنان باردار در مراحل مختلف حاملگی تغییر می‌کند. احساس لذت بیشتر و یا حتی تنفر از داشتن نزدیکی در بارداری کاملا طبیعی است. تمایلات جنسی مردان هم ممکن است تغییر کند. این احساسات متفاوت اغلب به علت تغییرات هورمونی زنان و یا تصورات هر دو طرف در مورد وضعیت جسمانی زن باردار و موقعیت خاص او در این دوران می‌باشد. در یک حاملگی سالم، نزدیکی تا قبل از ماه آخر حاملگی ضرری ندارد. مشروط به اینکه راحتی زن رعایت شده و وضعیت قرار گرفتن بدن او طوری باشد که به شکم وی فشار وارد نشود خانم‌هایی که در حاملگی‌های قبلی خود سابقه سقط، خونریزی، پارگی کیسه آب و زایمان زودرس دارند، باید از نزدیکی در سه ماه اول و آخر خودداری کنند.

بهداشت دهان و دندان:

با توجه به اهمیت مراقبت از دندان‌ها در حاملگی، زن باردار بهتراست در طول بارداری حداقل یک‌بار توسط دندانپزشک معاینه شود. حداقل یک‌بار مسواک زدن در روز (قبل از خواب) ضروری است. با پیشرفت حاملگی به علت افزایش هورمون‌ها ممکن است لثه‌ها متورم و پر خون شده و خونریزی از لثه‌ها پیش آید، اگر خونریزی زیاد شده و بیش از چند روز ادامه یابد لازم است با دندانپزشک مشورت شود.

بهداشت روان:

آرامش مادر از مسائلی است که امروزه بسیار مورد توجه قرار دارد. ثابت شده است که اضطراب و هیجانات زن حامله بر سلامت جنین تاثیر می‌گذارد. آرامش روانی مادر به‌خصوص نزدیک زایمان اهمیت زیادی دارد. پدر خانواده می‌تواند بیشترین نقش را در فراهم کردن محیطی آرام و دور از اضطراب برای همسرش داشته باشد.

مصرف داروها:

اکثر داروها می‌توانند از جفت عبور کرده و به جنین رسیده و اثرات زیان‌باری برای جنین و نوزاد ایجاد کنند. از آنجایی که بیشترین اثرات سوء داروها و مواد مضر در سه ماهه اول حاملگی است لذا در این مدت باید از مصرف دارو بدون تجویز پزشک، همچنین از کشیدن سیگار یا تنفس در فضای آلوده به دود سیگار و همچنین انجام هر نوع عکسبرداری پزشکی بدون اجازه پزشک خودداری شود کشیدن سیگار، نوشیدن الکل، مصرف خودسرانه دارو در بارداری برای سلامت مادر و نوزاد خطرناک است.

ورزش:

بهترین ورزش در بارداری، پیاده روی در هوای آزاد است. خانم باردار می‌تواند حدود نیم ساعت در روز و حداقل سه بار در هفته پیاده روی کند. راه رفتن باعث تقویت عضلات شکم شده و در ماه‌های آخر به راحت انجام شدن زایمان کمک می‌کند. انجام تمرینات بسیار ساده در بارداری ضمن حفظ اندام مادر در کاهش انقباض عضلات لگن وران و کاهش کمردرد و درد پشت مؤثر بوده و مادر را از نظر جسمی و روحی برای زایمان آماده می‌کند.

انجام چند حرکت ورزشی ساده در بارداری:

- در حالی‌که زانوها و دست‌ها را به زمین تکیه داده‌اید، عضلات کمر و شکم خود را به سمت بالا و پایین حرکت دهید.

- به پشت دراز کشیده، زانوها را خم کنید و دست‌ها را درد و طرف بدن قرار دهید. در حالی‌که نفس‌های عمیق و آهسته می‌کشید، عضلات شکم و کمر خود را به طرف بالا و پایین حرکت دهید.

- در حالی‌که ستون فقرات خودرا راست نگه داشته اید زانوها را از هم جداکرده و به حالت نیمه نشسته درآیید، سپس به حالت ایستاده برگردید. این تمرین را می‌توانید به هنگام کار در منزل مطابق شکل انجام دهید.

اجتناب ازتماس با افراد بیمار: ابتلاء مادر باردار به برخی بیماری‌های عفونی مثل سرخچه عوارض متعددی در جنین ایجاد می‌کند. لذا زن باردار باید از تماس با افراد مبتلا به بیماری‌های عفونی مثل سرخجه و هپاتیت و آبله مرغان دوری کنند. تزریق واکسن بیماری‌های مثل سرخجه و هپاتیت به زنان قبل از بارداری، از ابتلاء آنان به این بیماری‌ها در دوران بارداری جلوگیری می‌کند. در صورتی که خانم باردار با افراد مبتلا به این بیماری‌ها تماس داشته و قبلا بر علیه آن ایمن نشده باشد، حتما باید با پزشک مشورت نماید.

گردآورنده: احمد حکیم 

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما