پیوند کلیه

پیوند کلیه عمل جراحی است که طی آن یک کلیه سالم از یک فرد به بیماری که کلیه‌هایش از کار افتاده است، منتقل می‌شود. فردی که کلیه اهدا می‌کند، باید هر دو کلیه او سالم باشد و فردی که کلیه می‌گیرد، باید هر دو کلیه‌اش از کار افتاده باشد. همان‌طور که می‌دانید هر انسانی می‌تواند با یک کلیه سالم به زندگی‌اش ادامه دهد.

پیوند کلیه چگونه انجام می‌شود؟

پزشکان قبل از پیوند کلیه، هر دو فرد (اهدا کننده و گیرنده) را مورد آزمایش‌های متعددی قرار می‌دهند. فرد گیرنده کلیه باید سالم باشد تا بتواند عمل جراحی را تحمل کند و داروهای سرکوب کننده دستگاه ایمنی دریافت کند. این داروها شانس پس زدن کلیه پیوند زده را به حداقل ممکن می‌رساند. 

بنابراین موقع پیوند کلیه، بیمار نباید هیچ گونه بیماری و یا عفونتی داشته باشد، زیرا پس از عمل جراحی به دلیل استفاده از داروهای سرکوب کننده ایمنی، در معرض خطر عفونت قرار می‌گیرد.

اهداکنندگان کلیه

معمولا دو نوع اهدا کننده کلیه وجود دارد:

1- اهداکننده زنده که به درخواست خود کلیه‌اش را می‌دهد و معمولا به اقوام نزدیک خود می‌تواند کلیه اهدا کند، زیرا سازگاری ژنتیکی فرد با اعضای خانواده‌اش و یا اقوام نزدیک بسیار زیاد است.

2- اهداکننده فوت شده: یعنی کلیه کسی که فوت شده ولی کلیه او هنوز سالم است و قابلیت کار کردن را دارد، به بیمار پیوند زده می‌شود. 

معمولا چون تقاضای پیوند کلیه زیاد است، یک لیست از کسانی که به هر دلیل فوت کرده‌اند و یا مرگ مغزی شده‌اند ولی کلیه سالمی دارند، تهیه می‌شود و به افراد متقاضی کلیه داده می‌شود.

کلیه خواهر و برادر فرد بیمار حدود 95 درصد با کلیه او همخوانی داشته و موفقیت این نوع پیوند بسیار بالاست.

چه کسانی برای پیوند کلیه مناسب هستند؟

هر فردی که دو کلیه بیمار دارد و هر لحظه امکان توقف کار آن‌ها وجود دارد، جزو کاندیداهای پیوند کلیه محسوب می‌شوند. البته با توجه به عواملی مانند سن، سایر بیماری‌های فرد و شیوه زندگی او، پزشک بین دیالیز و پیوند کلیه، یکی را انتخاب می‌کند.

میزان موفقیت پیوند کلیه چقدر است؟

موفقیت عمل پیوند کلیه به این بستگی دارد که به چه میزان بدن فرد گیرنده، کلیه پیوند زده شده را به عنوان مهاجم تلقی کند و نسبت به آن حالت دفاعی بگیرد. 

 کلیه خواهر و برادر فرد بیمار حدود 95 درصد با کلیه او همخوانی داشته و موفقیت این نوع پیوند بسیار بالاست که به علت سازگاری ژنتیکی، خونی و بافت است.

کلیه پدر و مادر و یا فرزند فرد بیمار در حدود 85 درصد با کلیه او همخوانی دارد.

میزان موفقیت پیوند کلیه، زمانی که از فرد فوت شده کلیه دریافت شود، حدود 80 درصد می‌باشد.

درصدهای ذکر شده در بالا بر اساس اولین عمل پیوند کلیه است واگر عمل پیوند در بار اول پس زده شود، موفقیت آن برای بار دوم حدود 10 تا 15 درصد کمتر می‌شود.

اگر پیوند کلیه پس زده شود، چه باید کرد؟

اگر پیوند پس زده شود، بیمار باید برای دیالیز مراجعه کند و اگر علایمی مانند تب و درد مشاهده گردد، کلیه پیوند خورده، باید درآورده شود. در این صورت فرد می‌تواند برای دریافت کلیه جدید اقدام کند.

اگر چند روز پس از جراحی، پیوند پس بزند باید کلیه را خارج کرد، ولی اگر چند ماه دوام بیاورد، به ندرت فرد با مشکلی روبرو خواهد شد.

چرا پیوند پس می‌زند؟

در صورتی که ناسازگاری ژنتیکی بین فرد اهدا کننده و فرد گیرنده کلیه وجود داشته باشد، سیستم ایمنی فرد گیرنده، کلیه پیوندی را به عنوان بافت مهاجم شناسایی می‌کند. 

به همین دلیل قبل از پیوند کلیه از فرد گیرنده و دهنده آزمایش‌های متعددی (از قبیل خون، تعیین نوع بافت، گروه خونی و کنترل آنتی بادی) گرفته می‌شود تا میزان سازگاری ژنتیکی بررسی شود. اگر چه تا حدی این ناسازگاری‌ها با سرکوب دستگاه ایمنی بدن فرد گیرنده تعدیل می‌شود.

آیا انجام عمل پیوند کلیه با خطراتی همراه است؟ 

خود عمل پیوند کلیه خطری ندارد و اگر پیوند پس نزند، با خطر جدی در حین عمل جراحی روبرو نیستیم.

فقط فرد گیرنده کلیه باید نکات بهداشتی را بعد از عمل رعایت کند تا مشکلی برای او پیش نیاید.


منابع:

مقالات پزشکی و بهداشتی 

مقالات سلامت

گردآورنده: احمد حکیم

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • آخرین ویرایش در پنج شنبه, 11 آذر 1395 ساعت 21:35
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما