درمان لک و پیس به روش سلول درمانی

  • یکشنبه, 10 آبان 1394 ساعت 18:42
  • منتشرشده در بهداشت پوست
  • بازدید 734 بار

برای حداقل یک سوم بیمارانی که مبتلا به ویتیلیگو (لک و پیس( هستند و به هیچ‌کدام از روش‌ها، پاسخ درمانی مثبت نمی‌دهند، راهی جز سلول درمانی باقی‌ نمی‌ماند، اما شیوه‌های معمولی سلول درمانی در دنیا چه هستند؟ 

اولین شیوه برای برداشت سلول از نواحی سالم پوست که تراکم بیشتری از سلول‌های رنگدانه‌ای دارند، روش تاول مکشی است. در این روش پزشک با استفاده از حرارت، مکش یا سرمای زیاد روی پوست طبیعی دارای رنگدانه، تاول ایجاد می‌کند. سپس سطح تاول را می‌برد و به ناحیه بدون رنگدانه پیوند می‌زند. از عوارض این روش، ماندن جای زخم و عدم افزایش رنگدانه است.

به بیان دیگر در این روش گاهی ناگزیریم تا سطح تاول بزرگی را ایجاد کنیم تا تعداد زیادی از سلول‌های رنگدانه‌ای را جدا کنیم که این کار به‌نوبه خود زمان‌بر بوده و در عین حال ممکن است آن گونه که انتظار داریم، موفق به ایجاد تاول در سطح پوست نشویم.

در روش دوم نیز با جداسازی یک لایه از پوست و انتقال آن به قسمت درگیر بیماری، صورت می‌گیرد. در این روش، با برداشتن قسمت درگیر، پوست سایر نقاط بدن جایگزین‌ آن می‌شود. البته علاوه بر گران بودن این روش، عوارضی چون عفونت، عدم افزایش رنگدانه در محل و همچنین نبودن امکان پیوند پوست در محل‌های حساس از معایب این روش محسوب می‌شود. 

کامل‌ترین روش در این میان کشت سلول‌های ملانوسیت خود فرد در شرایط آزمایشگاهی و پیوند آن به فرد است.

در این روش نمونه‌ای از پوست را که دارای رنگدانه طبیعی است از بیمار گرفته و پس از طی یک سری شرایط آماده‌سازی به محل ضایعه منتقل می‌کنیم.

اگر ضایعه کوچک باشد، سلول‌های جدا شده را به همان شکل به محل ضایعه انتقال می‌دهیم ولی اگر گسترده باشد سلول‌ها را ابتدا در شرایط آزمایشگاهی تکثیر می‌دهیم. در واقع در آزمایشگاه سلول‌های ملانوسیت را به روش‌های آنزیمی در شرایط کاملا استریل جدا می‌کنند و در مرحله بعد سلول‌های آماده شده توسط پزشک به منطقه بدون رنگدانه منتقل می‌شود.

به بیان دیگر در شرایط آزمایشگاهی، سلول‌های جدا شده با انتقال به محیط‌‌های کشت خاص به آن می‌چسبند و از آن تغذیه می‌کنند. هر سلول تقسیم می‌شود و وقتی به تعداد مورد نظر ما برسد، قابلیت پیوند پیدا می‌کند. این روش تکثیر حدود یک ماه و نیم تا 3 ماه طول خواهد کشید. عمل پیوند هم طی 24 ساعت انجام می‌شود. این شیوه درمانی که سلول درمانی نام دارد در مرکز سلول درمانی پژوهشکده رویان راه‌اندازی شده است.

ظاهرا روش برداشت سلول در سلول‌ درمانی هم بیمار را با مشکلاتی روبه‌رو می‌سازد؛

متخصصان در بیشتر مناطق دنیا که از سلول ‌درمانی برای درمان ویتیلیگو بهره گرفته می‌شود، با استفاده از روش تراش پوست و ابزاری مخصوص، سطحی را که باید مورد پیوند قرار گیرد (بخش سفید پوست)‌ می‌تراشند یا با استفاده از لیزر یا نوردرمانی برداشته می‌شود. روش دیگر برای برداشتن سلول‌های بخش درگیر پوست، هم ایجاد تاول است که پیش‌تر از آن صحبت کردیم که نه ‌تنها این روش‌ها با عوارضی برای بیمار همراه هستند بلکه نیاز به پانسمان‌های خاصی دارند.

محققان پژوهشکده رویان موفق به ارائه شیوه‌های ابداعی در دنیا شده‌اند که در آن ابتدا سلول‌های ملانوسیت از نمونه‌گیری‌های‌ به دست آمده از نواحی سالم پوست آن دسته از بیماران مبتلا به ویتیلیگو که پاسخ قابل ‌قبولی برای درمان‌های متداول نداده‌اند به روش آنزیمی تحت شرایط کاملا استریل جدا و به‌صورت داخل اپیدرمی تزریق می‌شود.

نتایج این شیوه درمانی جدید روی مبتلایان به لک و پیس، کاملا بی‌خطر و بسیار رضایت‌ بخش بوده است. البته در مطالعات مشابه در سایر کشورها معمولا به همراه تزریق سلول از اشعه ماورای بنفش نیز استفاده می‌شود که می‌تواند برای بیمار عوارض ناگواری همانند سرطان‌های پوستی در پی داشته باشد، اما این درمان نیازی به استفاده از اشعه ماورای بنفش بعد از تزریق سلول ندارد.

آماری که در دنیا وجود دارد گویای موفقیت 30 تا 70 درصدی درمان بیماران با شیوه‌های سه‌گانه ذکر شده است. در حالی که در روش ابداعی پژوهشکده رویان، موارد موفق بالاتر و حدود 60 تا 80 درصد است. به‌علاوه دوره نقاهت بیمارانی که تحت درمان قرار گرفته چه بعد از برداشت نمونه و چه هنگام تزریق بسیار کوتاه است.

ویتیلیگو می‌تواند جنبه ارثی هم داشته باشد، کودکانی که یکی از والدین آن‌ها به این بیماری مبتلا هستند بیش از دیگران در معرض ابتلا قرار دارند

درمان بیماران لک و پیس به شیوه ابداعی‌ پژوهشکده رویان به روش سلول درمانی روی بیمارانی که صورت گرفته همگی طی یک نوبت درمان جواب مثبت گرفته‌اند.

چند دسته از بیماران هستند که می‌توانند تحت درمان از طریق سلول‌ درمانی قرار بگیرند. یکی بیماران مبتلا به ویتیلیگو که توسط علائم بالینی و در صورت نیاز انجام نمونه‌ برداری از پوست، بیماری آن‌ها به تایید رسیده باشد. دیگر آن‌که سنشان بالای 12 سال باشد، افرادی که بیماری آن‌ها حداقل به‌مدت یک سال ثابت باقی مانده باشد که این ثابت ماندن به معنی ثابت ماندن تعداد و اندازه ضایعات است. افرادی که حداقل طی 6 ماه گذشته، داروی تضعیف‌کننده سیستم ایمنی دریافت نکرده‌اند. بیماران باردار و بیماران باسابقه بیماری‌های زمینه‌ای و موارد خاص با این روش هم نباید تحت درمان قرار بگیرند. به‌علاوه بیمار نباید ظرف یک سال گذشته دچار ضایعه جدیدی شده باشد. شاید برایتان جالب باشد که بدانید هزینه درمان نیزدر مقایسه با شیوه‌های درمانی که در کشورهای دیگر اجرا می‌شود بین یک‌دهم تا یک ‌سی‌ام است.

نمونه‌ برداری از لایه فوقانی پوست، در شرایط بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و مشکل خاصی برای بیمار ایجاد نمی‌کند. به‌علاوه در این روش بعد از انتخاب بیمار و نمونه‌برداری از پوست سالم، نمونه‌ها بلافاصله به پژوهشکده رویان منتقل و در شرایط کاملا استریل سلول‌های پوستی از بافت جدا می‌شود و یک روز بعد از نمونه‌برداری سلول‌ها، در صورت عدم نیاز به کشت، برای تزریق در محل ارسال می‌شود. روند درمان به‌صورت سرپایی انجام می‌شود و نیازی به بستری شدن بیمار ندارد.

از آن‌جا که این روش بدون ایجاد تاول و استفاده از اشعه ماورای بنفش انجام می‌شود کاملا بی‌خطر است و هیچ‌گونه عارضه‌ای برای بیمار ندارد و به سبب این که سلول‌ها منشاء خودی دارند مشکل رد پیوند نیز در این بیماران مطرح نیست.

بعد از پیوند هیچ‌گونه مراقبت خاصی برای بیمار نیاز نیست.

این روش در حال حاضر تنها در مرکز سلول درمان پژوهشکده رویان انجام می‌شود.

بدون شک سلول درمانی یکی دو دهه آینده برای برخی از بیماری‌ها به‌عنوان تنها شیوه درمانی ممکن و برای دسته‌ای دیگر در کنار سایر درمان‌های دارویی یا جراحی مطرح خواهد شد.

در حوزه پوست هم مسلماً با این شیوه در آینده شاهد درمان بسیاری از بیماری‌های لاعلاج همچون سوختگی‌های وسیع یا اسیدپاشی خواهیم بود. به‌علاوه از بین بردن خال‌های مادرزادی یا لکه‌های پوستی مادرزادی و یا ناشی از سوختگی یا لیزر براحتی با این شیوه امکان‌پذیر خواهد بود.

با پیشرفت‌های اخیر امروزه دیگر پوست تنها در خدمت پوست نخواهد بود بلکه پوست در خدمت چاله‌های دیگر هم هست کما این که دانشمندان توانسته‌اند به تکنیک شبیه‌سازی خرگوشی از نمونه ساده پوستش دست پیدا کنند. با این حال این سلول‌های پوستی در درمان بیماری‌ها هم می‌توانند مورد استفاده قرار بگیرند؛ به این ترتیب که سلول‌های پوستی جایگزین سلول‌های بنیادی جنینی می‌شوند؛ چرا که این سلول‌ها قادرند به سلول‌های پرتوان القایی با قابلیت بازسازی عناصر از بین رفته موجودات زنده تبدیل شوند.

از سوی دیگر، پوست می‌تواند در خدمت تولید محصولاتی باشد که در درمان‌های دیگر کاربرد دارند. کما این‌که یک سری محصولات بیولوژیک را می‌توان با استفاده از این سلول‌ها تولید و از آن در درمان عفونت‌ها، سرطان‌ها و بیماری‌های التهابی استفاده کرد. 

مورد دیگر هم استفاده از سلول‌های پوست برای ژن درمانی است. به‌طوری‌که با انتقال سلول‌هایی که از نظر ژنتیکی اصلاح شده‌اند، می‌توان برخی از بیماری‌ها را درمان کرد.

گردآورنده: احمد حکیم

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • آخرین ویرایش در پنج شنبه, 25 شهریور 1395 ساعت 18:54
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما