نقش ویتامین‌ها درسلامتی

آشنایی با ویتامین A

این ویتامین یک ویتامین محلول در چربی است. این ویتامین به دو صورت وجود دارد. 

رتینول: که فقط در غذا‌های حیوانی یافت می‌شود.

کاروتن: که هم درغذا‌های حیوانی و هم غذا‌های گیاهی یافت می‌شود. بعلّت محلول در چربی، این ویتامین می‌تواند در داخل بدن ذخیره گردد لذا مصرف بیش از اندازه آن می‌تواند موجب مسمومیت گردد. این مسمومیت خود به شکل درد مفاصل، هیپرکلسیمی، ریزش مو، دل بهم خوردگی، اسهال، استفراغ، بی اشتهایی، تاری دید، قاعدگی نامرتب، پوسته پوسته شدن پوست،  خستگی، سردرد نشان خواهد داد و این درحالی است که کمبود این ماده مغذّی می‌تواند منجر به عقیمی مردان، شب کوری و گزروفتالمی گردد. 

مقدار مورد نیاز این ویتامین برای افراد بالغ معادل 10000 واحد بین المللی می‌باشد. 

از جمله منبع این ویتامین می‌توان به روغن کبد ماهی، هویج، سبزی‌‌های سبز و زرد، زرده تخم مرغ، شیر و فرآورده‌‌های آن، مارگارین و میوه‌‌های زرد. 

آشنایی با ویتامین K

یک ویتامین محلول درچربی می‌باشد. باکتری‌‌های روده نیز می‌توانند این ویتامین را بسازند. ویتامین از آن‌جایی که در تشکیل عوامل انعقادی 2 و 5 و 9 و 10 نقش دارد در پیشگیری از خونریزی‌‌های داخلی و خارجی و کم کردن خونریزی عادت ماهیانه نقش ایفا می‌نماید. 

از جمله منابع این ویتامین می‌توان به ماست، زرده تخم مرغ، روغن بزرک یا کتان، روغن سویا، روغن کبد ماهی و برگ سبز سبزیجات اشاره نمود. 

اشعه ایکس و اشعه رادیو اکتیو و آسپرین و آلودگی هوا از جمله عوارض از بین برنده آن هستند و مقدار این ماده مغذی در غذا‌های منجمد شده کمتر از غذا‌های طبیعی است. 

آشنایی با ویتامین c یا اسید آسکوربیک 

این ویتامین جزو ویتامین‌‌های محلول درآب بوده و از آن‌جایی که تقریباً شناخته شده ترین نوع ویتامین است احتیاج به معرفی چندانی ندارد. 

تقریبا تمام جانوران به جز انسان و میمون و خوکچه هندی آن‌را در بدن خود می‌سازند. این ویتامین به جذب آهن در بدن کمک می‌کند و همچنین در تشکیل کلاژن نیز نقش دارد، زخم و سوختگی و خونریزی لثه را التیام بخشیده و در پایین آوردن کلسترول خون نقش دارد و احتمال ایجاد لخته‌‌های خونی در سیاهرگ را کم می‌کند. 

همان‌طور که همه شما داستان ملوانانی را که به راه‌های دور دست می‌رفتند و... را شنیده‌اید و می‌دانید که کمبود این ویتامین در بدن منجر به ابتلا به اسکوربوت خواهد شد. همچنین استفاده از مقادیر فوق‌العاده زیاد این ویتامین می‌تواند منجر به بروز اسهال متناوب و تکرار ادرار و سنگ‌‌های کیلوی گردد. 

مرکبات و سبزی‌ها و میوه‌ها از جمله منابع غنی این ویتامین هستند و نگهداری طولانی مدت در یخچال‌ها پختن، حرارت، اکسیژن، نور و دخانیات از جمله عوامل از بین برنده آن هستند. 

آشنایی با ویتامین E 

یک ویتامین محلول در چربی است. این ویتامین در بافت کبد و چربی و قلب و عضلات بیضه‌ها و رحم و خون وغده هیپوفیز و غدد فوق کلیوی ذخیره می‌گردد. 

این ویتامین را به‌علت خواص آنتی اکسیدانی اش ویتامین جوانی می‌دانند. همچنین این ویتامین موجب رسیدن مقادیر زیادی از اکسیژن به بدن می‌شود و موجب افزایش طاقت و تحمل حین انجام فعالیت‌‌های بدنی می‌شود. 

در اثر کمبود این ویتامین عوارض زیر مشاهده می‌گردد. 

تخریب گلبول‌های قرمز (آنمی همولیتیک)، تحلیل عضلات بعضی از انواع کم‌خونی از منابع این ویتامین می‌توان به جوانه گندم، دانه سویا، کلم بروکلی، اسفناج، آرد غلات کامل و تخم مرغ. 

آشنایی با ویتامین D

یک ویتامین محلول در چربی است. بدن انسان این توانایی را دارد که درمقابل نورخورشید این ویتامین را بسازد. بدیهی است وجود بخار زیاد و همچنین هوای آلوده به سبب جلوگیری از تابش مستقیم و کافی نور خورشید می‌تواند موجب کاهش تولید این ویتامین در داخل بدن گردد. 

مقدار توصیه شده این ویتامین 400 واحد بین اللملی (معادل ده میکرو‌گرم) در روز می‌باشد. 

این ویتامین موجب تسهیل در جذب و استفاده از فسفر و کلسیم و استحکام اسکلت بندی می‌شود و کمبود آن در دوران کودکی منجر به راشیتیسم و دوران بزرگسالی منجر به استئومالاسی و هیپو کلسیمی و هیپوفسفاتمی می‌گردد. 

روغن ماهی، ساردین، شاه ماهی، ماهی آزاد، ماهی تن، شیر و محصولات لبنی از جمله منابع طبیعی این ویتامین می‌باشند. 

آشنایی با ویتامین ب 1 یا تیامین 

تیامین یک ویتامین قابل حل در آب است لذا مازاد آن از طریق ادرار دفع می‌گردد. 

این ویتامین رشد را تقویت کرده و به عمل هضم به خصوص هضم کربوهیدرات‌ها کمک می‌نماید. این ویتامین به علت تاثیر برعملکرد سیستم عصبی و بهبود بخشیدن به حالات روانی ویتامین اخلاق نامیده می‌شود. تیامین در بهبود بخشیدن به بیماری سفر کمک می‌کند. 

کمبود این ویتامین می‌تواند منجر به ایجاد بیماری بری بری گردد. 

سبوس برنج، نان کامل گندم، آرد جو دو سر، بادام زمینی، اغلب سبزی‌ها و برنج از جمله منابع غنی این ویتامین می‌باشند. 

حررات، الکل، کافئین و هوای آزاد از عوامل از بین برنده این ماده مغذی‌اند. 

آشنایی با ویتامین ب 2 یا ریبو فلاوین 

این ویتامین نیز مانند ویتامین‌‌های گروه ب قابل حل در آب بوده و مازاد آن از طریق ادرار دفع می‌گردد. 

این ویتامین به رشد و داشتن پوست، مو و ناخن سالم و بهبود زخم‌های دهان و لب کمک نمود و کمبود آن می‌تواند منجر به زخم‌های دهان و لب و پوست و اندام تناسلی گردد. 

نور (اشعه ماورابنفش)، محیط قلیایی، حرارت پخت و پز، سولفامید‌ها، استروژن و الکل از جمله عوامل از بین برنده این ویتامین هستند. 

آشنایی با ویتامین ب 3

نیاسین هم مانند بقیه ویتامین‌‌های گروه ب جزو ویتامین محلول در آب می‌باشد. 

کمبود این ویتامین می‌تواند منجر به پلاگر، زخم بر روی زبان، آمینواسیداوری و زوال شدید مغزی گردد. 

آشنایی با پیریدوکسین

مقادیر بیش از حدّ نیاز این ویتامین محلول در آب تقریباً هشت ساعت پس از خوردن غذا دفع می‌گردد. این ویتامین در جذب صحیح پروتئین و چربی موثر است و در تبدیل اسید آمینه تریپتوفان به نیاسین یا ویتامین ب 3 نقش مهمی ایفا می‌نماید. حالت تهوع و دل بهم خوردگی را بهبود بخشیده و از بوجود آمدن برخی اختلالات پوستی و مغزی جلوگیری می‌کند. 

مخمر آبجو، سبوس گندم، جگر، قلوه، دل، طالبی، کلم، شیر، تخم مرغ و گوشت گوساله از منابع این ویتامین می‌باشند. 

همچنین نگهداری مواد غذایی برای مدت طولانی، کنسرو کردن، بریان کردن گوشت، الکل و استروژن از جمله عوامل از بین برنده این ماده مغذّی‌اند. 

آشنایی با ویتامین ب 12 یا کوبالامین

این ویتامین به تنهایی نمی‌تواند به‌طور کامل جذب گردد و برای جذب کامل نیاز به کلسیم دارد. مقدار توصیه شده روزانه آن سه میکروگرم در روز می‌باشد و کمبود آن می‌تواند منجر به کم خونی ماکروسیتیک و التهاب دهان و گلوسیت گردد. 

این ویتامین در بدن موجب تشکیل و تجدید گلبول‌های قرمز خون می‌شود. تحریک پذیری روده‌ها را کاهش داده و منجربه افزایش اشتها در کودکان می‌شود. دستگاه عصبی را سالم نگه می‌دارد و موجب می‌شود بدن در استفاده از پروتئین‌ها و کربوهیدرات‌ها و چربی‌ها بهتر عمل نماید. الکل، استروژن، نور خورشید و در معرض مواد اسیدی یا قلیایی بودن این ویتامین را از بین خواهند برد. 

جگر، گوشت گوساله، تخم مرغ، شیر، پنیر و قلوه از جمله منابع غنی آن هستند.

ویتامین‌‌های گروه ب را ویتامین اعصاب و ویتامین اخلاق نیز نامیده‌اند. کربوهیدرات‌ها 9 نقش دارند و شاید بتوان کمبود آن‌را شایع‌ترین نوع کمبود ویتامین در جامعه امروز ایران دانست از سویی کسب مقدار زیادی از این انرژی از نان و برنج که سبب جدا نمودن سبوس‌شان از لحاظ ویتامینی بسیار فقیر هستند و از سویی استفاده زیاده از حد از مواد قندی که موجب از بین رفتن چند نوع از ویتامین ب می‌شود باعث شده‌اند که عوارض روانی کمبود این گروه از ویتامین‌ها نظیر بی‌حالی، افسردگی، پرخاشگری، عدم تعادل روحی، ضعف جسمی، عدم تمرکز فکری و... به وفور در جامعه ما یافت شود.


 

منابع: 

تبیان

راسخون

گردآورنده: احمد حکیم

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • آخرین ویرایش در پنج شنبه, 08 مهر 1395 ساعت 14:41
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما