بيمارى پارکينسون (Parkinson)

بیمارى پارکینسون(1)

بیمارى پارکینسون (لقوه) به‌علت استحاله تدریجى سلول‌هاى عصبى تولیدکننده‌ی ماده شیمیائى دوپامین(2) در مغز ایجاد مى‌شود. دوپامین براى تنظیم حرکات ملایم و ظریف در سراسر بدن ضرورى است. تولید دوپامین با افزایش سن در همه ما کاهش مى‌یابد. ولى این افت در بیمارى پارکینسون به‌قدرى شدید ست که به عملکرد عضلات مهم لطمه مى‌زند.

بیمارى پارکینسون به‌طور عمده با سه علامت مشخص مى‌شود. سفتى عضلات، لرزش دست‌ها و پاها در حال استراحت و کاهش تحرک سفتى عضلات ناشى از افزایش تنش آن‌ها است و بیشتر در بازوها و پاها و عضلات صورت مشاهده مى‌گردد. صورت مانند یک نقاب بى‌حال مى‌شود و نشان‌دهنده یک شخصیت افسرده است. حرکات ظریف دست و بازو مختل و منجربه خشن شدن حرکات و ریزتر شدن دستخط بیمار مى‌شود. حفظ وضعیت نیز مختل و منجر به زمین خوردن مکرر مى‌شود. در موارد پیشرفته قدم‌هاى بیمار ممکن است تبدیل به گام‌هاى بریده بریده و کوتاه شود و بدن به ظرف جلو متمایل شود به‌طورى که گوئى بیمار سعى دارد به مرکز ثقل خود دست یابد و در واقع نیز همین‌طور است با پیشرفت بیمارى تکلم مبهم و آهسته مى‌شود و بیمار ممکن است به‌علت اختلال فزاینده‌ی ماهیچه‌هاى صورت قادر به مهار آب دهان خود نباشد. در نهایت از دست رفتن حافظه و اختلال عملکرد ذهنى (زوال عقل) در حدود نیمى از مبتلایان بروز مى‌کند.

برخى از مبتلایان به پارکینسون دچار لرزش در حال استراحت مى‌شوند. این حرکات موزون بازوها و پاها بیشتر در زمان استراحت بروز مى‌کند و هنگام حرکت اندام کاهش مى‌یابد. در برخى افراد این لرزش ممکن است فک، زبان، پیشانى و پلک‌ها را گرفتار کند. این لرزش معمولاً هنگامى‌که بیمار عصبانى یا خسته مى‌شود تشدید مى‌گردد، به همین دلیل به آن فلج تحریکى نیز مى‌گویند. با پیشرفت بیمارى شروع حرکات جدید مشکل مى‌شود. مثلاً غلتیدن در بستر دشوار مى‌گردد. ممکن است برداشتن گام اول نیازمند کوشش زیاد و یا برخاستن از روى صندلى دشوار باشد.

بیمارى پارکینسون اغلب در سنین سالخوردگى یا اواخر میانسالى بروز مى‌کند و نسبتاً در مردان شایع‌تر است. علت استحاله‌ی سلول‌هاى تولیدکننده‌ی دوپامین معلوم نیست اگرچه ممکن است ویروس‌ها مسئول آن باشند.

علائم شبیه پارکینسون مى‌تواند در اثر سموم یا داروهائى که گیرنده‌هاى دوپامین را در اعصاب مهار مى‌کنند، ایجاد شود. این علائم مخصوصاً از عوارض جانبى داروهائى مثل رزرپین (داروئى که در درمان فشار خون و بیمارى‌هاى روانى مصرف مى‌شود) و هالوپیریدول (داروئى که در بیمارى‌هاى روانى مصرف مى‌شود).

درمان

داروهاى متعددى در کاهش لرزش و سفتى بیمارى پارکینسون مؤثر است، اگرچه هیچ درمانى قادر به معکوس کردن یا توقف سیر پیشرفت استحاله‌ی عصبى نیست، مؤثرترین دارو در حال حاضر

لِوو دوپا(3) یا اِل دوپا(4) است که ماده اولیه تولید دوپامین مى‌باشد. دوپامین قابل تجویز نیست زیرا نمى‌تواند از جریان خون وارد مغز شود، در حالى‌که اِل دوپا به‌راحتى وارد مغز مى‌شود و در آن‌جا به دوپامین تبدیل مى‌گردد. متأسفانه اثربخشى اِل دوپا به مرور زمان کاهش مى‌یابد.

داروى جدید دپرنیل(5) از طریق مهار تخریب دوپامین اثر مى‌کند. بررسى‌هاى اولیه نشان داده است که این دارو به‌طور مؤثرى شروع علائم جدى‌تر بیمارى پارکینسون را به تعویق مى‌اندازد.

یک عمل جراحى تجربى در مکزیک در حال بررسى تحقیقاتى است که در آن قسمتى از غده‌ی فوق کلیوی، داخل مغز پیوند مى‌شود. غده فوق ‌کلیو‌ی یک غده درون‌ریز است که در بالاى ‌کلیه قرار دارد و از جمله هورمون‌هایى که تولید مى‌کند دوپامین است. نتایج این پیوندها مأیوس‌کننده بود و متأسفانه تحقیقات به‌علت ممنوعیت کاربرد آن روى بافت جنینى متوقف شد. به‌عنوان یک اقدام عملی، بیماران مبتلا به پارکینسون باید برنامه‌ریزى‌هاى فردى براى حفظ سلامت عمومى مطلوب و به همراه آن ورزش و استراحت منظم داشته باشند. برنامه‌هاى درمانى در زمینه‌ی تمرینات بدنى نیز ممکن است مفید باشد. به‌خاطر داشتن این نکته که داروى تجویزشده باید کاملاً مطابق دستور مصرف شود و هرگز بدون صلاحدید پزشک تغییرى در آن داده نشود، اهمیت دارد. قطع ناگهانى مصرف بعضى از داروهائى که در درمان پارکینسون مصرف مى‌شود ممکن است به‌راحتى منجربه زمین‌گیر شدن بیمار گردد.

بیماران مبتلا به پارکینسون به میزان زیادى نیازمند حمایت روحى براى مقابله با فشارهاى روانى بیمارى و ادامه‌ی جسورانه زندگى با وجود ناتوانى فزاینده، هستند. یک خانواده‌ی دلسوز و پشتیبان بهترین نعمت براى آنان است.

باید در نظر داشت که بسیارى از مردم با افزایش سن دچار لرزش‌هاى جزئى مى‌شوند بنابراین وقوع آن نباید بدون دلیل به‌عنوان هشدار تلقى گردد. اگر سایر علائم بیمارى پارکینسون به‌طور همزمان بروز کرد پزشک قادر به تشخیص شده و درمان را شروع خواهد کرد.


1. Parkinson.

2. dopamine.

3. levo dopa.

4. L dopa.

5. deprenyl.

منبع: شبکه اینترنتی آفتاب

گردآورنده: احمد حکیم

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • آخرین ویرایش در پنج شنبه, 11 آذر 1395 ساعت 20:51
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما