فلوئوروزیس دندانی

فلوئوروزیس دندانی به تغییر رنگ دندان‌‌‌‌‌ها در اثر مصرف زیاد فلوراید گفته می‌شود. قبل از توضیح در مورد فلوئوروزیس، یادآوری می‌کنم که دندان‌‌‌‌‌های ما از ساختار‌‌‌های بلور مانندی تشکیل شده‌اند. در ‌‌مینای دندان بلور‌‌‌‌ها با نظم خاصی کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. 

همان‌طور که قبلا گفته شد، جنس این بلور‌‌‌‌ها (منشور‌ها) از هیدروکسی آپاتیت می‌باشد. هیدروکسی آپاتیت هنگامی که در معرض فلوراید باشد، تبدیل به فلورو آپاتیت شده که در این صورت در مقابل عوامل مخرب مانند باکتری‌‌‌های پوسیدگیزا مقاومت بسیار بیشتری از خود نشان می‌دهد و به‌همین دلیل مصرف فلوراید همیشه توصیه شده است.

البته ‌‌‌میزان فلورید بیش از حد نیز خود عاملی مضر برای دندان است، چرا که هم باعث تغییر رنگ دندان (فلوئوروزیس) و هم در موارد شدید که با تشکیل ‌‌مینا داخل کند، باعث کاهش مقاومت دندان می‌شود.

فلوراید عنصری مفید برای ساختار دندانی است و همان‌طور که می‌دانید در برخی مناطق که کمبود آن در آب آشامیدنی وجود دارد، افزودن آن به آب باعث تقویت دندان‌‌‌‌‌ها در مقابل پوسیدگی می‌گردد (پیشنهاد انجمن بهداشت جهانی، افزودن فلوراید به آب آشامیدنی تمام مناطق تا حد استاندارد است)، با این حال به‌طور طبیعی در برخی مناطق فلوراید موجود در آب بیش از اندازه بوده و به همین خاطر دندان‌‌‌‌‌ها دچار فلوئوروزیس می‌گردند. فلوراید اضافی موجود در آب آشامیدنی هنگام تشکیل ‌‌مینای دندان در کودکان بر روی سلول‌‌‌‌‌های ‌‌مینا ساز (سلول‌‌‌های آملوبلاست، این سلول‌‌‌‌ها در هنگام رویش دندان از بین می‌روند) تاثیر گذاشته و مرحله معدنی شدن ‌‌مینا را دچار اختلال می‌کند، به گونه‌ای که بافت زیر سطحی ‌‌مینا دچار تخلخل می‌شود. البته مادران باردار نیز باید مراقب باشند تا برای دندان‌‌‌های نوزادشان چنین مشکلی پیش نیاید.

فلوراید اضافه شده به آب و خمیر دندان‌‌‌‌‌ها (که به‌منظور کاهش ضریب پوسیدگی به این مواد اضافه می‌شود) نیز ممکن است باعث فلوئوروزیس شوند. فلوئوروزیس شامل طیفی از خفیف تا شدید بوده و عموما با تغییر رنگ دندان و ایجاد مشکل در زیبایی فرد همراه است. 

فرم خفیف این اختلال به صورت دندان‌‌‌های زرد رنگ یا لکه‌‌‌‌‌های سفید می‌باشد ولی در فرم متوسط و شدید لکه‌‌‌‌‌های زرد تا قهوه‌ای بر روی ‌‌مینای دندان همراه با کدر شدن کلی ‌‌مینا می‌باشد که در این حالت ایجاد ‌‌مینایی با لکه‌‌‌‌‌های قهوه‌ای رنگ و کدر شبیه لباس‌‌‌‌‌های نظامی بر روی دندان می‌کند (به شکل توجه کنید). درجه فلوئوروزیس از بسیار خفیف تا بسیار شدید متفاوت است و در بسیاری از موارد مشکل زیبایی بزرگی برای بیمار پدید می‌آورد تا حدی که بسیاری از این افراد از خندیدن و صحبت کردن در جمع خودداری می‌کنند و از این رو روابط اجتماعی آن‌‌‌‌‌ها ممکن است دچار مشکل گردد (قابل توجه آقا پسرا).

البته بسته به زمان تشکیل دندان در استخوان فک و زمان در معرض بودن فرد با فلوراید، ممکن است فلوئوروزیس فقط بر روی قسمتی از دندان ظاهر شود. مثلا به صورت خطی ممتد در اکثر دندان‌‌‌‌ها دیده شده، یا کل سطوح دندانی را درگیر کرده باشد و یا فقط لبه دندان‌‌‌های قدامی درگیر شده باشد و... یا حتی در موارد شدید فلوراید زیاد باعث تخریب شدید ‌‌مینا شده و دندان را با مشکلات بسیاری مواجه می‌کند.

درمان فلوئوروزیس

متأسفانه فلوئوروزیس به علت اثر بر روی ساختمان بلوری ‌‌مینای در حال تشکیل، برگشت ناپذیر بوده ولی با درمان‌‌‌‌‌های زیبایی می‌توان به بهبود ظاهر فرد کمک بسیاری نمود. درمان‌هایی که برای فلوئوروزیس استفاده می‌شود شامل موارد زیر است:

بلیچینگ و میکروابریژن(1)

بلیچینگ به معنای کاربرد روش‌هایی برای سفید کردن دندان است. فلوئوروزیس‌‌‌‌‌های خفیف با بلیچینگ به‌طور کامل برطرف می‌گردد و لکه‌‌‌‌‌های زرد رنگ داخل دندان به طور کامل هم‌رنگ سایر قسمت‌‌‌‌‌ها می‌شود. در موارد فلوئوروزیس متوسط، درمان بلیچینگ به طور کامل لکه‌‌‌‌‌ها را برطرف نمی‌کند ولی ظاهری به مراتب بهتر از اول پیدا می‌کند. در موارد شدید فلوئوروزیس درمان‌‌‌‌‌های بلیچینگ تفاوت زیاد محسوسی ایجاد نمی‌نماید ولی به هر حال قبل از روش‌‌‌‌‌های درمانی دیگر باید به کار رود که تا حد ممکن بتواند لکه‌‌‌‌‌ها را کم‌رنگ نماید. ‌‌‌‌میکروابریژن روشی است که به کمک موادی مخصوص، بافت معیوب سطحی ‌‌مینا سائیده شده و کاربرد آن در درمان موارد فلوئوروزیس خفیف تا متوسط است.

رزین کامپوزیت(2)

در این روش ماده ترمیم کامپوزیت که از مواد ترمیمی هم‌رنگ دندان است، به کمک باندینگ بر روی مینای بدرنگ دندان قرار می‌گیرد تا این نازیبایی‌‌‌‌‌های دندان را بپوشاند. رزین کامپوزیت‌‌‌‌ها طیفی از انواع رنگ‌‌‌‌ها را داشته و به‌طور گسترده‌ای در ترمیم‌‌‌های زیبایی دندان‌‌‌‌ها استفاده می‌شوند. بسته به شرایط و تشخیص دندانپزشک، کامپوزیت ممکن است فقط لکه‌‌‌‌‌های دندان را بپوشاند و یا برروی کل سطح مینای دندان‌‌‌های جلو قرار گیرد (لامینیت ونیر کامپوزیتی). همان‌طور که گفته شد در مواردی که از این روش هم استفاده می‌شود ابتدا باید بلیچینگ صورت گیرد تا base دندان سفیدتر گردد. در مواردی نیز ممکن است سطح ‌‌مینا تراش داده شود و بعد کامپوزیت استفاده شود. مواد ترمیمی مانند کامپوزیت‌‌‌‌ها در هر حال کمی شفاف بوده و ممکن است ته رنگی از رنگ دندان زیری را نشان دهند.

لامینیت ونیر چینی(3)

از نظر زیبایی بهترین نتیجه با ونیر چینی حاصل می‌شود. در این روش ضخامت کمی از ‌‌مینای روی دندان برداشته شده و با لایه‌ای از جنس چینی جایگزین می‌گردد. با ونیر‌‌‌های چینی می‌توان طرح لبخند جدیدی برای فرد ایجاد نموده و زیبایی فوق‌العاده‌ای به وی هدیه داد. هرچند باید دانست این روش نسبت به دیگر درمان‌‌‌‌‌ها گران‌تر است. موارد شدید فلوئوروزیس فقط با بلیچینگ توأم با لامینیت ونیر چینی قابل درمان است.

در ایران در مناطق جنوبی کشور بخصوص در استان کرمان در شهرهایی مانند زرند و کهنوج به علت غلظت زیاد فلوراید آب آشامیدنی، ‌‌‌میزان فلوئوروزیس به نسبت بیشتر از سایر نواحی است. مادران باردار نیز برای جلوگیری از فلوئوروزیس دندان‌‌‌های نوزادانشان، باید مراقب باشند تا در زمان استفاده از خمیر دندان حاوی فلوراید یا دهان‌شویه فلوراید، حتی المقدور از خوردن این مواد خودداری کنند (یعنی مواظب باشند که قورت ندن)! مصرف دهان‌شویه و خمیر دندان حاوی فلوراید نیز در اطفال کمتر از ۳ سال منع تجویز داشته چرا که ممکن است این مواد را قورت دهند! و در نتیجه علاوه بر مسمومیت امکان فلوروزیس نیز در این افراد وجود دارد.


 

1. bleaching & micro abrasion.

2. resin composite.

3. porcelain laminate veneer.

گردآورنده: احمد حکیم

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • آخرین ویرایش در چهارشنبه, 07 مهر 1395 ساعت 15:26
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما