عفونت مکرر، نشانه نقص در سیستم ایمنی بدن

دستگاه ایمنی سالم می‌تواند در برابر میکروب‌ها، باکتری‌ها، ویروس‌ها، قارچ‌ها و دیگر عوامل بیماری‌زا از انسان محافظت کند. اما چنانچه مشکلی در این سیستم وجود داشته باشد، بدن مستعد عفونت و بروز بیماری می‌شود.

بیماری‌های نقص ایمنی نیز همان‌طور که از نامشان پیداست به دلیل وجود مشکلی در سیستم دفاعی بدن ایجاد خواهند شد.

با توجه به این‌که این بیماری‌ها ناشناخته باقی مانده‌اند، گاه پزشکان به موقع این بیماران را ارجاع نمی‌دهند یا متاسفانه خود بیماران کمتر متوجه شرایط بوده و به همین دلیل خیلی دیر و زمانی که تغییراتی غیرقابل برگشت ایجاد شده، به پزشک متخصص مراجعه می‌کنند.

نقص ایمنی چیست؟

در گذشته و قبل از کشف آنتی‌بیوتیک‌ها، میکروب‌ها خود عامل مهمی در مرگ و میر افراد جامعه بودند؛ به همین دلیل تعداد زیادی از بیماران در اثر عفونت‌های وخیم مانند مننژیت، عفونت‌های خون، استخوان، ریه و... جان خود را از دست می‌دادند. اما پس از کشف آنتی‌بیوتیک‌های موثری که قادر بودند بیماری‌های جدی و عفونت‌های شدید را کنترل کنند، متاسفانه باز هم بیمارانی وجود داشتند که به رغم درمان‌های آنتی‌بیوتیک بهبود نمی‌یافتند.

در گذشته این گروه از بیماران به درمان‌های آنتی‌بیوتیک پاسخ نداده، عفونت‌هایشان کنترل نمی‌شد، مرگ و میر زیادی میانشان وجود داشت، دچار عوارض شده و یا به میکروب‌هایی مبتلا می‌شدند که در جمعیت افراد عادی ابتلا به آن‌ها وجود نداشت. بنابراین مشخص شد که شاید اشکالی در سیستم دفاعی بدن این افراد وجود دارد که به رغم درمان آنتی‌بیوتیکی قادر به از بین بردن عفونت‌ها نیستند.

با چنین شرایطی اصطلاح نقص ایمنی متداول شده و کم‌کم بیماری‌ها کشف شدند.

امروز بیش از حدود 120 نوع بیماری نقص ایمنی شناخته شده و این تعداد در حال افزایش است، خاطرنشان می‌کند: در گذشته این بیماری‌ها تنها به حوزه طب اطفال مربوط بود و متاسفانه بیماران قبل از رسیدن به سن بلوغ جان خود را از دست می‌دادند، اما در حال حاضر با شناخت مناسب و درمان‌های موثر، بیماران به سنین بالاتر رسیده، ازدواج می‌کنند و بچه‌دار می‌شوند. همچنین در شرایطی که زمینه ژنتیکی خاصی وجود نداشته و ازدواج‌های فامیلی نیز اتفاق نیفتد، در اکثر افراد بیماری تکرار نشده و در نتیجه فرزندانی سالم خواهند داشت.

علائم بالینی بیماران

گاهی این بیماری‌ها با آلرژی شروع می‌شوند. مثلا ممکن است بچه‌ اگزمایی شدید و وسیع داشته باشد که تمام بدنش را درگیر کرده و دیگر تظاهرات آلرژی هم همراهش وجود دارد. بنابراین اگزمایی رایج و متداول که با شیوه‌های معمول درمان می‌شوند، نبوده و بسیار شدید هستند. همچنین با افزایش سن، دائم عفونت می‌کنند. مثلا دائم گوش دردهای چرکی دارند، سینوزیت‌های مقاومی دارند که کنترلشان دشوار است و دچار عفونت‌های ریه می‌شوند.

ممکن است بیماران دچار اسهال شوند که کنترل آن دشوار بوده و حتی ممکن است روزها ادامه پیدا کند. علاوه بر این موارد، در این بیماران عفونت‌های استخوانی و خونی نیز دیده می‌شود. در چنین شرایطی که بیمار از سنین پایین دچار عفونت‌های مختلف می‌شود، ممکن است چنین تصور شود که شرایط طبیعی است. اما پس از تکرار بیش از حد این شرایط باید به وجود بیماری نقص ایمنی شک کرد.

علاوه بر عفونت‌های متداولی که تکرار شده و عوارض ناخوشایندی نیز برجای می‌گذارند،‌ در این بیماران میکروب‌های غیرمعمول نیز سبب بروز عفونت می‌شوند. در کشور ما عفونت قارچی، عفونتی شایع و متداول نبوده و بومی منطقه نیست. در حالی که این بیماران به عفونت‌های قارچی نیز مبتلا می‌شوند؛ مثلا ممکن است در سنین بالاتر از یک سالگی دچار برفک دهانی شده و برفک‌ها نیز کنترل نشوند یا دچار عفونت‌های قارچی ریه شوند.

وی به عوارض واکسن‌ها در این بیماران اشاره کرده و یادآور می‌شود: «این بیماران با تزریق واکسن‌های زنده به بیماری‌های ناشی از آن مبتلا می‌شوند. مثلا وقتی در واکسیناسیون همگانی سل، تزریق برای این بیماران صورت می‌گیرد، متاسفانه به بیماری ناشی از واکسن سل مبتلا می‌شوند.

بیماری‌هایی مانند تیروئیدیت است و انواع کم‌خونی‌ها نیز در این افراد مشاهده می‌شود. بیماری‌های دستگاه گوارش مانند انواع هپاتیت‌های مزمن، عفونت‌های مقاوم دستگاه گوارش و بزرگی کبد و طحال نیز از دیگر مشکلات بیماران است.

علاوه بر این موارد متاسفانه بدخیمی‌ها و سرطان‌ها نیز در این خانواده‌ها بیشتر از افراد عادی است و ممکن است به سرطان‌های بافت خون‌ساز بدن مانند لنفوم و لوسمی دچار شوند.

اگر در خانواده‌ای عفونت‌ها، بیماری‌های خود ایمن و سرطان‌ها تکرار می‌شوند یا سابقه فوت در سنین پایین به علت عفونت‌ها یا به علل نامعلوم وجود دارد، حتما باید بررسی‌های لازم انجام شده و در جستجوی بیماری‌های نقص ایمنی باشیم.

درمان

البته به خاطر بسپارید که آگاهی از وجود این بیماری‌ها و مراجعه زودرس در کنترل و درمان آن‌ها بسیار موثر بوده و به بیماران کمک زیادی می‌کند.

یکی از درمان‌ها، استفاده از آنتی‌بیوتیک‌هاست که گاهی مجبور خواهیم شد تا پایان عمر به بیمار آنتی‌بیوتیک بدهیم. استفاده از ترکیبات گاماگلوبولین نیز از دیگر شیوه‌های درمان است و بالاخره دسته‌ای از بیماران نیز با پیوند مغز استخوان بهبود پیدا می‌کنند. حتما به پزشک مراجعه کرده و با آگاهی بیشتر نسبت به کنترل بیماری اقدام کنند.

منبع: جام جم

گردآورنده: احمد حکیم

 

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • آخرین ویرایش در پنج شنبه, 08 مهر 1395 ساعت 14:30
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما