سرطان معده، پیشگیری و درمان

پس از این‌که غذا جویده و بلعیده شد از طریق لول‌های به نام مری از دهان وارد معده می‌شود. معده عضوی کیسه مانند و دارای ۵ قسمت مختلف می‌باشد که ترشحات مختلفی برای هضم اولیه غذا ترشح می‌کنند. سرطان در هر کدام از این مناطق پنجگانه ممکن است شروع شود و گاهی علائم و میزان بهبودی برحسب محل ابتلا تفاوت می‌کند.

دیواره معده از پنج لایه تشکیل شده است. داخلی‌ترین لایه که حائز اهمیت خاص می‌باشد لایه مخاطی نامیده می‌شود و اکثر سرطان‌های معده نیز از این قسمت شروع می‌شود. هر چه سرطان به بافت‌های زیرین نفوذ نماید احتمال بهبودی کاهش می‌یابد.

سرطان معده در طی سالیان و با آرامی ‌رشد می‌کند ولی قبل از این‌که سرطان به‌معنای واقعی ایجاد شود، تغییراتی در لایه‌های معده ایجاد می‌شود. این تغییرات اولیه به‌ندرت علائم ایجاد می‌کنند و تشخیص داده نمی‌شوند.

سرطان معده از طرق مختلف گسترش می‌یابد. می‌تواند از طریق دیواره خود معده به بافت‌ها و اعضای مجاور راه یابد. همچنین می‌تواند از طریق غدد عروق لنفاوی گسترش یابد. در مراحل پیشرفته نیز می‌تواند از طریق خون سایر اندام و اعضا را درگیر کند. شایع‌ترین سرطان معده به‌نام آدنوکارسینوم می‌باشد. البته انواع دیگر با شیوع کمتر عبارتند از: لنفوم و تومور‌های کارسینوئید. البته طبیعتاً نوع درمان این نوع سرطان‌ها با هم تفاوت می‌کند.

اکثریت مبتلایان به سرطان معده در دهه ۶۰ یا ۷۰ سن خود تشخیص داده می‌شوند.

طبق تحقیقات در ایالات متحده، تعداد ۲۲۷۱۰ نفر با سرطان معده در سال ۲۰۰۴ تشخیص داده خواهند شد.

سرطان معده در سایر کشور‌های جهان نیز ممکن است شیوع بالاتری داشته باشد. البته در سال‌های اخیر بعلت استفاده از یخچال و استفاده کمتر از نمک برای نگهداری غذاها احتمال ابتلا به سرطان معده کاهش یافته است. یکی دیگر از علل کاهش ابتلا درمان مناسب و مفید برای باکتری هلیکوباکترپیلوری می‌باشد که بنظر می‌رسد نقش زیادی در ابتلا به سرطان معده دارد.

متأسفانه در مراحل ابتدایی علائم چندانی دیده نمی‌شود و شاید به‌همین دلیل سرطان معده در مراحل ابتدایی بسختی تشخیص داده می‌شود.

علائم شایع 

کاهش اشتها و کاهش وزن.

درد معده.

علائم مبهم سوء هاضمه مانند پری، آروغ زدن، ‌تهوع.

احساس پری حتی پس از خوردن مقادیر اندک غذا.

تهوع و استفراغ.

سوزش سردل و علائم شبیه به زخم معده.

تورم معده.

البته شایان ذکر است که بسیاری از این علائم منحصر به سرطان معده نمی‌باشند و در بسیاری از بیماری‌های دیگر معده نیز دیده می‌شوند، اما وجود این مشکلات اگر به‌صورت طولانی باشد خصوصاً در افراد بالای ۵۰ سال، احتیاج به ارزیابی‌های بیشتری توسط پزشک دارد.

اگر شک به سرطان معده وجود داشته  باشد، پزشکان دست به ارزیابی‌های بیشتری می‌زنند تا سرطان معده را در مراحل اولیه تشخیص بدهند. ازانواع این روش می‌توان به اندوسکوپی، عکسبرداری از ریه (بیشتر به‌منظور تشخیص میزان درگیری بافت‌های مجاور معده انجام می‌شود)، MRI و آزمایشات اولیه اشاره نمود که هر کدام از این‌ها با توجه به صلاح‌دید پزشک معالج و در زمان مقتضی انجام می‌شود.

عوامل افزایش دهنده خطر

باید توجه داشت وجود عوامل خطر همواره به معنی ابتلا به بیماری نیست و تنها شرایط را برای ابتلا به بیماری بیشتر می‌کند.

عفونت با هلیکوباکترپیلوری که منجر به گاستریت مزمن شود. البته بسیاری از افرادی که این میکروب را با خود دارند هیچ‌گاه مبتلا به سرطان معده نمی‌شود.

رژیم‌های غذایی شامل غذا‌های دودی، گوشتی نمک اندود، ترشی‌ها و غذا‌های محتوی نشاسته بالا و فیبر پایین. (استفاده از غذاهایی که شامل غلات زیاد باشند، ماهی و سبزیجات تازه محتوی ویتامین A و C احتمال ابتلا به سرطان معده را کاهش می‌دهند).

کشیدن سیگار.

مصرف الکل.

سابقه جراحی بر روی معده که قبلاً به‌منظور کنترل زخم انجام شده باشد.

سرطان معده در مردان دو برابر زنان دیده می‌شود.

در سنین بالاتر از ۵۰ سال به‌شدت افزایش می‌یابد.

در نژاد‌های به‌خصوصی بیشتر دیده می‌شود.

سابقه سرطان معده در افراد درجه یک فامیل.

پیشگیری 

استفاده از رژیم‌های غذایی مناسب که در بالا به بعضی از آن‌ها اشاره شد.

الکل ننوشید و سیگار نکشید.

به علائم سوء هاضمه طول کشیده دقت کنید و با پزشک خود مشورت کنید.

آزمایش‌های توصیه شده توسط پزشک را مرتب انجام دهید.

شایان ذکر است میزان موفقیت در درمان بیماری چندان زیاد نیست، لذا پیشگیری می‌تواند نقش بسیار مهمی‌ داشته باشد.

درمان

در مراحل ابتدایی، جراحی و برداشتن تومور اولیه می‌تواند بسیار مؤثر باشد. حتی زمانی‌که سرطان گسترش یافته باشد می‌توان برای جلوگیری از خونریزی‌های طولانی و انسداد معده از روش جراحی استفاده نمود.

شیمی درمانی نیز ممکن است در افرادی که سرطان در آن‌ها گسترش یافته باشد استفاده شود و مؤثر باشد.

استفاده از رادیو تراپی به‌خصوص همراه با شیمی درمانی برحسب صلاحدید پزشک استفاده می‌شود.

در ادامه ممکن است پزشک آزمایشات پیگیری را به‌طور منظم انجام دهد که از آن جمله می‌توان به آزمایش خون اشاره کرد. لذا باید توجه داشت که علائم جدید حتی جزئی را پس از درمان باید به پزشک گزارش کرد تا وی بتواند به‌درستی برنامه‌های آینده خود را تنظیم نماید.

باید توجه داشت که هیچ‌کس نمی‌تواند میزان بهبودی و پاسخ هر فرد را به درمان به‌طور دقیق پیش بینی کند چرا که نوع سرطان و نحوه پاسخ بدن به درمان هر فرد به فرد دیگر می‌تواند متفاوت باشد و در این بین حالات روحی و روانی مناسب می‌تواند در درمان بسیار مؤثر باشد و نباید فراموش شوند.

نکاتی که باید مورد توجه قرار گیرند 

تحقیقات نشان داده اند که رژیم‌های غذایی مهم‌ترین عامل در ابتلا به سرطان معده هستند و در کشورهایی که استفاده از گوشت قرمز بیشتر است ابتلا به سرطان معده نیز بیشتر است و باید توجه داشته باشید که استفاده از گوشت قرمز بیش از ۱۳ بار در هفته احتمال سطان معده را دوبرابر می‌کند به‌خصوص اگر گوشت بصورت کبابی و یا کامل و زیاد از حد پخته شود.

استفاده از غذا‌های محتوی ویتامین C، ویتامنی E و بتاکاروتن بعلت خاصیت آنتی اکسیدانی در جلوگیری از ابتلا به سرطان معده بسیار مؤثر هستند.


منبع: تبیان

گردآورنده: احمد حکیم

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
  • آخرین ویرایش در پنج شنبه, 11 آذر 1395 ساعت 21:05
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما