تشخیص و درمان میکروب معده

تشخیص

آسان‌ترین راه تشخیص «هلیکوباکتر پیلوری» انجام یک آزمایش خونی است که می‌تواند پادتن‌ها یا آنتی بادی‌هایی را شناسایی کند که در پاسخ به عفونت تشکیل می‌شوند.

به رغم آسانی انجام آزمایش خون، این شیوه دارای دو محدودیت است؛ اول این‌که نمی‌تواند میان یک عفونت فعال که باعث بیماری می‌شود و یک عفونت نهفته که علائمی ایجاد نمی‌کند، تفاوتی قائل شود و دوم اینکه آزمایش خون نمی تواند بگوید که آیا درمان باعث معالجه بیماری و ریشه کنی باکتری شده است یا نه، چرا که پادتن‌های ضدباکتری مدت‌ها پس از نابودی آن در خون باقی می‌مانند. با این وجود اگر میزان پادتن قبل از درمان بسیار بالا باشد، نشان دهنده عفونت فعال است، در حالی که کاهش شدید پس از درمان بیانگر موفقیت آن است.

دو آزمایش غیر تهاجمی دیگر به پزشکان امکان می‌دهد که عفونت فعال با «هلیکوباکتر پیلوری» را تشخیص دهند و با دقت بسیار معالجه بیماری را ارزیابی کنند. آزمون جدیدتر میزان پروتئین‌های باکتری را در نمونه مدفوع شناسایی می‌کند. حدود ۹۴ درصد بیماران دارای عفونت فعال «هلیکوباکتر پیلوری» آزمایش مدفوع مثبت است و اگر درمان موفقیت آمیز باشد، نتیجه آزمایش تقریباً همه این افراد یک تا چهار هفته پس از درمان منفی می‌شود.

آزمون قدیمی‌تر بر توانایی «هلیکوباکتر پیلوری» در تجزیه اوره متکی است. «آزمایش تنفسی اوره» یک شیوه سریع، دقیق و ایمن برای شناسایی «هلیکوباکتر پیلوری» است و از آن‌جایی که تنها باکتری‌های فعال را شناسایی می‌کند، می‌تواند برای آزمایش معالجه باکتری به کار رود. اغلب بیمارانی که گمان می‌رود «هلیکوباکتر پیلوری» داشته باشند، می‌توانند با یکی از این سه آزمایش غیرتهاجمی تشخیص داده شوند. اما قدیمی‌ترین آزمایش برای «هلیکوباکتر پیلوری» یک شیوه تهاجمی است که استاندارد طلایی باقی می‌ماند. در واقع آندوسکوپی برای مستند ساختن عفونت خودالقا شده دکتر «مارشال» در سال ۱۹۸۴ مورد استفاده قرار گرفت. همه بیمارانی که در معرض خطر سرطان معده هستند، باید تحت آندوسکوپی قرار گیرند؛ علائم هشداردهنده ای که نیاز به آندوسکوپی را مطرح می‌کنند در ادامه فهرست شده اند. پیش از آندوسکوپی به بیمار یک داروی مسکن داده می‌شود و یک ماده بی‌حسی به گلوی او اسپری می‌شود. سپس پزشکان لوله فیبر نوری آندوسکوپ را از طریق دهان به معده می‌فرستند. آن‌ها پوشش معده را بررسی می‌کنند و بیوپسی یا تکه برداری انجام می‌دهند. برای تشخیص سریع می‌توان نمونه بافت معده را از لحاظ وجود آنزیم «هلیکوباکتر پیلوری» که اوره را تجزیه می‌کند، مورد آزمایش قرار داد. متخصصان آسیب شناسی با استفاده از میکروسکوپ و رنگ آمیزی‌های مخصوص می‌توانند خود باکتری را نیز در مخاط معده ببینند و آن را از لحاظ حساسیت به انواع پادتن‌ها مورد آزمایش قرار دهند.

درمان

وقتی صحبت عفونت می‌شود، همه به یاد آنتی بیوتیک و علاج فوری می‌افتند. این شیوه برای بسیاری از باکتری‌ها موثر است، اما نه برای «هلیکوباکتر پیلوری» که توانایی غریبی برای مقاوم شدن به آنتی بیوتیک‌ها دارد. خوشبختانه پزشکان می‌توانند با استفاده از درمان ترکیبی آنتی بیوتیک بر این مشکل فائق آیند. بسیاری از برنامه‌های درمانی در دسترس هستند؛ در همه آن‌ها ترکیبی از دست کم دو آنتی بیوتیک به علاوه یک یا چند داروی خنثی کننده اسید به کار می‌روند. برخی از داروهایی که معمولاً مورد استفاده هستند، این‌ها هستند؛

آموکسی سیلین؛ این داروی مشتق از پنی سیلین نسبت به داروهای مشابه موثرتر است زیرا به داخل شیره معده ترشح می‌شود. این دارو معمولاً با دوز ۱۰۰۰ میلی‌گرم و دو بار در روز تجویز می‌شود. عوارض جانبی عمده آن دانه‌های پوستی و اسهال هستند.

کلاریترومایسین؛ این عضو خانواده اریترومایسین یکی از موثرترین داروها برای «هلیکوباکتر پیلوری» است و معمولاً با دوز ۵۰۰ میلی‌گرم و دو بار در روز تجویز می‌شود. عوارض جانبی عمده این دارو مزه ناخوشایند در دهان، تهوع و اسهال است. این دارو گران هم است.

مترونیدازول؛ این دارو که زمانی همیشه بر «هلیکوباکتر پیلوری» موثر واقع می‌شد، اکنون با بروز مقاومت میکروبی روبه رو شده است و بنابراین پزشکان آن را تنها برای بیمارانی که نمی‌توانند آموکسی سیلین مصرف کنند، به کار می‌برند. دوز معمول این دارو برای هلیکوباکتر پیلوری ۵۰۰ میلی گرم و دو بار در روز است. عارضه جانبی عمده این دارو مزه غیرطبیعی در دهان، تهوع و بی اشتهایی، سردرد و در موارد نادری تحریک اعصاب است.

تتراسیکلین؛ معمولاً با دوز ۵۰۰ میلی‌گرم و چهار بار در روز تجویز می‌شود. تتراسیکلین بیش از همه در ترکیب با سایر داروها برای بیمارانی که درمان‌های خط اول در آن‌ها موثر نبوده است به کار می‌رود. عوارض جانبی عمده این دارو شامل دانه‌های پوستی، حساسیت به نور خورشید و اسهال است.

اومپرازول؛ این دارو اولین دارو از رده داروهای «مهارکننده پمپ پروتون» بود و به میزان قابل توجهی از ترشح اسید معده می‌کاهد ولی اثر مستقیمی بر هلیکوباکتر ندارد، گرچه اثربخشی آنتی بیوتیک‌ها را می‌افزاید. دوز معمول این دارو برای «هلیکوباکتر پیلوری» ۲۰ میلی‌گرم در روز حین درمان آنتی بیوتیکی است. عارضه جانبی آن گاهگاهی سرگیجه است. بسیاری از داروهای مهارکننده پمپ پروتون در دسترس هستند و می‌توان آن‌ها را جایگزین اومپرازول کرد.

بیسموت ساب سالیسیلات؛ گرچه بیسموت یک آنتی بیوتیک نیست، اما می‌تواند هلیکوباکتر پیلوری را در معده از بین ببرد. این دارو همیشه با دو آنتی بیوتیک همراه می‌شود و دوز معمول آن دو قرص و چهار بار در روز است. تنها عارضه جانبی رایج سیاه شدن مدفوع است.

رانیتیدین بیسموت سیترات؛ در این داروی جدید رانیتیدین را که سال‌ها برای کاهش ترشح اسید معده به کار می‌رفت با بیسموت که دارای خواص ضدباکتری است، ترکیب می‌کنند. این دارو به تنهایی نمی‌تواند هلیکوباکتر را ریشه کن کند. اغلب بیماران به دوز ۴۰۰ میلی‌گرم و دو بار در روز دارو به همراه سایر داروها به خوبی پاسخ می‌دهند. رژیم‌های درمانی بسیاری در دسترس هستند؛ این رژیم‌ها ایمن و موثر هستند، اما مشکل گرانی نسبی آن‌ها و ناخوشایند بودن تحمل دوره درمان طولانی است. تا همین اواخر برنامه‌های ۱۰ تا ۱۴ روزه شیوه استاندارد بودند، اما اکنون بسیاری از پزشکان رژیم‌های درمانی ۷ روزه را ترجیح می‌دهند. رایج‌ترین رژیم درمانی تجویز آموکسی سیلین، کلاریترومایسین و اومپرازول برای ۷ تا ۱۴ روز است. در یک ترکیب رایج دیگر تنها مترونیدازول به جای آموکسی سیلین تجویز می‌شود. یک رویکرد دیگر تجویز تتراسیکلین، مترونیدازول، بیسموت و اومپرازول برای دو هفته است. البته رژیم‌های درمانی متعدد دیگری نیز به وسیله متخصصان پیشنهاد شده‌اند. شواهد نشان می‌دهند که «هلیکوباکتر پیلوری» برای هزاران سال همزیست انسان‌ها بوده است، اما پزشکان تازه به حضور آن پی برده‌اند.


منبع: بیتوته

گردآورنده: احمد حکیم

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
  • آخرین ویرایش در پنج شنبه, 11 آذر 1395 ساعت 21:08
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما