بیماری‌های عروق کرونر قلب

بیماری‌های عروق کرونر قلب در اکثر کشورهای صنعتی، نخستین علت مرگ را تشکیل می‌دهند. علاوه بر این بیماری عروق کرونر قلب با عوارض قابل ملاحظه و ناتوانی همراه هستند. طیف بالینی بیماری عروق کرونر قلب از کم خونی (ایسکمی) بدون سر و صدا و بدون علامت تا آنژین صدری پایدار مزمن، آنژین صدری ناپایدار، انفارکتوس حاد میوکارد (عضله قلب)، بیماری ایسکمیک عضله قلب (کاردیومیوپاتی ایسکمیک) و مرگ ناگهانی قلبی متغیر است. در چند دهه اخیر در اثر استفاده از روش‌های درمان دارویی بیماری عروق کرونر قلب جدیدتر و نیز روش‌های مداخله‌ای و جراحی جدید، به تدریج میزان مرگ و میر ناشی از بیماری عروق کرونر قلب کاهش یافته است. با این حال حدود 900000 نفر در هر سال در ایالات متحده دچار انفارکتوس قلبی می‌شوند که حدود ۲۲۵۰۰۰ نفر از این تعداد فوت می‌شوند که علت مرگ اکثر بیماران عروق کرونر قلب، بی‌نظمی یا نارسایی قلبی است. نشانگاه بالینی بیماری عروق کرونر قلب قویاً در اثر سختی سرخرگ‌ها (تصلب شرایین) کرونر ایپکارد ایجاد می‌شوند. (اپیکارد، قسمت احشایی پریکارد یا کیسه لیفی-سروزی احاطه کننده قلب و ریشه‌های رگ‌های بزرگ است).

بیماری عروق کرونر قلب و سختی سرخرگ‌ها تقریباً در هر سنی به درجاتی وجود دارد و در هر دو جنس نیز ایجاد می‌شود. البته میزان سختی سرخرگ‌ها در بیماری عروق کرونر قلب تا حدودی به زمینه ژنتیکی، عوامل خطر و شرایط همودینامیک موضعی بستگی دارد. آسیب دیدگی آندوتلیوم عروقی در بیماری عروق کرونر قلب، رویداد آغاز کننده است. پر فشاری خون، بالا بودن کلسترول خون، کشیدن سیگار، و ناهنجاری‌های همودینامیک موضعی موجب آسیب آندوتلیوم عروق و در نتیجه اتساع وابسته به اختلال آندوتلیوم و اختلال عملکرد آندوتلیوم می‌شوند و در نتیجه ماکروفاژها (که از مونوسیت‌های گردن خون منشأ گرفته اند) و لیپیدها (عمدتاً کلسترول بد مثل LDL‌ ها یعنی لیپوپروتئین‌های با تراکم پایین) در محل آسیب عروقی تجمع می‌یابند.

بیماری عروق کرونر قلب به علت اکسیده شدن LDLها و خوردن شدن آن‌ها به وسیله ماکروفاژها، سلول‌های کف مانند را تولید می‌کند. تجمع این سلول‌ها اولین ضایعه قابل مشاهده آترواسکلروز (تصلب شرایین)، یعنی رگه چربی را تشکیل می‌دهد. آزاد شدن آنزیم‌ها و مواد سمی به وسیله ی ماکروفاژها موجب برهنه شدن آندوتلیوم و در نتیجه چسبیدن پلاکت‌ها به محل آسیب می‌شود. با رسیده شدن پلاک آترواسکلروز، عوارض رشد منشأ گرفته از پلاک‌ها و ماکروفاژ، مهاجرت و تکثیر سلول‌های عضله صاف و فیبروبلاست را تحریک می‌کنند و در نتیجه، ضایعه فیبروتیک اَنتیما (داخلی لایه رگ) ایجاد می‌شود. بیماری عروق کرونر قلب با رشد بیشتر پلاک، مجرای رگ مختل می‌شود و جریان خون از رگ اختلال پیدا می‌کند. معمولاً ۷۰% کاهش در قطر مجرای یک سرخرگ کرونر، برای محدود شدن جریان خون در حضور افزایش نیاز عضله قلب به خون (مثلاً در هنگام ورزش یا فعالیت بدنی) کافی است و تنگی ۹۰ درصدی می‌تواند جریان خون در حالت استراحت را محدود سازد.

عدم توانایی سرخرگ کرونر مبتلا به بیماری عروق کرونر قلب، برای تقویت جریان خون در این وضعیت منجر به بروز الگوی بالینی آنژین پایدار(1) می‌شود. عوامل متعددی موجب افزایش احتمال ایجاد بیماری عروق کرونر قلب و سختی سرخرگ‌ها (تصلب شرایین) در افراد می‌شوند. افزایش سن، جنسیت مذکر و سابقه فامیلی تصلب شرایین زودرس از عوامل خطر غیر قابل تعدیل بیماری عروق کرونر قلب هستند. میزان بروز بیماری عروق کرونر قلب با افزایش سن بیشتر می‌شود.

عوامل خطر بیماری عروق کرونر قلب

شیوع بیماری عروق کرونر قلب در تمام سنین، این میزان در جنس مذکر بیشتر از جنس مؤنث است و علایم بیماری عروق کرونر قلب در زنان، به طور متوسط حدود ۱۰ سال دیرتر از مردان تظاهر می‌یابند. عوامل خطر قابل تعدیل بیماری عروق کرونر قلب عبارتند از: افزایش چربی خون (هیپرلیپیدمی)، پرفشاری خون (فشار خون بالا)، مرض قند (دیابتشیرین) و عدم تحمل گلوکز و سیگار کشیدن.

سایر عوامل خطر عبارتند از:

چاقی، عدم فعالیت فیزیکی، بالا بودن میزان هوموسیستئین خون، بالا بودن لیپوپروتئین A، افزایش میزان فیبرینوژن و کاهش فعالیت فیبرینولیتیک (افزایش عامل بازدارنده فعال کننده پلاسمینوژن). افزایش کلسترول تری گلیسرید نیز از عوامل خطر قابل تعدیل بیماری عروق کرونر قلب به ویژه در زنان است. از سوی دیگر، لیپوپروتئین‌های با تراکم بالا (HDL) نقش محافظتی در برابر بیماری عروق کرونر قلب دارند و موجب کاهش احتمال بروز آن‌ها می‌شوند. پرفشاری خون که به بالاتر بودن فشار سیستولیک از ۱۴۰ میلی‌متر جیوه یا بالاتر بودن فشار دیاستولیک از ۹۰ میلی‌متر جیوه گفته می‌شود به طور قابل ملاحظه‌ای خطر بروز بیماری آترواسکلروتیک قلب را افزایش می‌دهد. دیابت قندی به طور واضح خطر بروز بیماری عروق کرونر قلب و مرگ و میر ناشی از آن را افزایش می‌دهد. کشیدن سیگار بر وضعیت چربی خون، عوامل انعقادی و عملکرد پلاکتی تأثیر منفی دارد و خطر بیماری عروق کرونر قلب را به میزان ۲ تا ۳ برابر افزایش می‌دهد.

کاهش قابل اندازه گیری در میزان بروز بیماری عروق کرونر قلب و انفارکتوس میوکارد ۱۲ ماه پس از قطع استعمال دخانیات روی می‌دهد. هنگامی که خون حاوی اکسیژن کافی به قلب نرسد، آنژین صدری، یا حمله قلبی روی می‌دهد. تنگی رگ‌های خونی می‌تواند در هر قسمت از بدن، از جمله چشم‌ها، کلیه‌ها و ساق پا ایجاد شود که این موارد، بیماری عروق کرونر قلب و بیماری رگ‌های محیطی نام دارند. تصلب شرایین در سرخرگ‌های مغز موجب بروز سکته مغزی می‌شود. وجود هورمون استروژن موجب پیشگیری از تصلّب شرایین و بیماری عروق کرونر قلب در خانم‌ها می‌شود و از این رو، قبل از سن یائسگی که میزان هومرون استروژن تولید شده در خانم‌ها زیاد است، تصلّب شرایین در خانم‌ها کمتر روی می‌دهد.


1. Stable angina.

منبع: دکتر حسین نوید-متخصص قلب و عروق

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • آخرین ویرایش در سه شنبه, 16 آذر 1395 ساعت 14:14
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما