بیماری‌های پرده جنب

بیماری‌‌های پرده جنب اختلالاتی که لایه غشایی ریه‌ها (جنب احشایی) و لایه دیواره قفسه سینه (تب جداری) یا فضای جنب را درگیر می‌کنند.

- پلورزی: به التهاب هر دو لایه جنب (احشایی و جداری) پلورزی گفته می‌شود. پلورزی ممکن است همراه با پنومونی یا بیماری‌های عفونی مجاری تنفسی فوقانی، سل یا آمبولی ریه در بیماران مبتلا به سرطان اولیه ایجاد می‌شود.

- افیوژن پلور: تجمع مایعات در حفره جنب با علت اولیه و ثانویه (نارسایی احتقانی قلب، سل، پنومونی، عفونت‌‌های ریوی به‌خصوص عفونت‌‌های ویروسی، سندروم فروتیک، بیماری‌های بافت هم‌بند، آمبولی ریه و تومور‌های ریه) می‌باشد.

 آمپیم: به تجمع مایع (چرک) در حفره جنب گفته می‌شود.

آمپیم بیستر عارضه جانبی پنومونی باکتریایی یا آبسه ریه می‌باشد.

سایر علل شامل صدمات باز قفسه سینه، عفونت‌‌های خونی، عفونت‌‌های غیرباکتریایی یا علل جراحی (بعد از جراحی قفسه سینه) می‌باشد.

آتلکتازی‌: عبارت‌ است‌ از جمع‌ شدن‌ یک‌ قسمت‌ از ریه یا تمامی‌ یک‌ ریه‌. این‌ وضعیت‌ باعث‌ عدم‌ جذب اکسیژن‌ به‌ مقدار کافی‌ از ریه‌ می‌شود.

- علائم بالینی پلورزی:  تشدید درد، سرفه یا عطسه، انتشار درد به شانه و شکم یا درد موضعی، در صورت تجمع مایع در جنب درد کاهش می‌یابد.

- علائم بالینی افیوژن پلور (وجود مایع در فضاى پلور): معمولا ناشی از بیماری‌‌های تنفسی می‌باشد. ذات الریه (پنومونی) باعث تب، لرز و درد‌های قفسه سینه می‌شود، درحالی که افیوژن ناشی از بدخیمی‌ها باعث تنگی نفس و سرفه می‌شود.

 علائم بالینی آمپیم: علائم مشابه عفونت حاد تنفسی یا پنومونی است. (تب، تعریق شبانه، درد‌های قفسه سینه، سرفه، تنگی نفس، بی اشتهایی و کاهش وزن). در صورت استفاده از آنتی بیوتیک، علائم بالینی تخفیف می‌یابد.

علائم بالینی آتلکتازی: این بیماری به عللی ایجاد می‌شود که شامل: انسداد مجرا‌های هوایی‌ کوچک‌ یا بزرگ‌ ریه‌ توسط‌ ترشحات‌ مخاطی‌ غلیظ‌ در اثر عفونت‌ یا یک‌ بیماری‌ دیگر مثل‌ فیبروزکیستیک‌، وجود تومور در داخل‌ مجرای‌ هوایی‌، وجود تومور یا رگ‌های خونی‌ خارج‌ از مجرای‌ هوایی‌ به‌ نحوی‌ که‌ روی‌ مجرای‌ هوایی‌ فشار بیاورند، استنشاق‌ جسم‌ خارجی‌، مثل‌ اسباب‌بازی‌‌های کوچک‌ یا بادام‌ کوهی‌ (پسته‌ شامی)، جراحی‌ طولانی‌ مدت‌ قفسه سینه‌ یا شکم‌ تحت‌ بی‌هوشی‌ عمومی‌، صدمه‌ به ‌قفسه سینه‌ یا شکستگی‌ دنده‌ها، زخم‌ نافذ، بزرگ‌ شدن‌ گره‌‌های لنفاوی.

 علایم‌ شایع آتلکتازی: جمع‌ شدن‌ ناگهانی‌ و دربرگیرنده‌ یک‌ ناحیه‌ وسیع‌ از ریه‌، درد قفسه‌ سینه، تنگی‌ نفس‌ و تند تند نفس‌ کشیدن‌، شوک‌ (ضعف‌ شدید، رنگ‌پریدگی‌ پوست‌، تند شدن‌ ضربان‌ قلب‌)، گیجی‌ و منگی‌، سرفه‌، تب.

عوارض احتمالی پلورزی:

- ذات الریه (پنومونی)

- فشرده‌ شدن‌ یا روی هم‌ افتادگی‌ ریه‌ و اختلال‌ تنفس‌ در اثر تراوش‌ جنبی‌.

- ایجاد جوشگاه‌ و چسبندگی‌ در ناحیه‌ التهاب‌ که‌ اتساع‌ ریه را محدود می‌سازد.

عوارض احتمالی آتلکتازی:

- ذات‌الریه (پنومونی)

- آبسه کوچک‌ داخل‌ ریه‌

 دایمی‌ شدن‌ جمع‌ شدگی‌ بافت‌ ریه‌ و تشکیل‌ بافت‌ جوشگاهی. 

بررسی‌‌های تشخیصی پلورزی:

معاینه فیزیکی، رادیوگرافی قفسه سینه، بررسی خلط، تست توراسنتز جهت گرفتن نمونه مایع جنب و بندرت بیوپسی.

 بررسی‌‌های تشخیصی افیوژن پلور:

معاینه فیزیکی (کاهش یا فقدان صدا‌های تنفسی در ریه و سمع صدای صاف و کاهش لرزش لمسی در دق)، رادیوگرافی قفسه سینه، سی تی اسکن قفسه سینه، تست توراسنتز جهت گرفتن نمونه مایع جنب (بررسی از نظر باکتری، شمارش گلبولی، قند…)

بررسی‌‌های تشخیصی آمپیم:

 معاینه فیزیکی (کاهش یا فقدان صدا‌های تنفسی در نواحی مبتلا و سمع صدای صاف و کاهش لرزش لمسی در دق)، رادیوگرافی قفسه سینه، سی تی اسکن قفسه سینه، آزمایش چرک جمع شده و کشت آن، شمارش گلبول‌‌های سفید خون و سونوگرافی.

آموزش مراقبت و پیشگیری از بیماری‌های پرده جنب به بیماران و خانواده آن‌ها

از لحاظ فعالیت:

- انجام ورزش‌‌های فعال در محدوده حرکتی مفاصل

- اجتناب از انجام فعالیت‌‌های سنگین

- برای راحتی بیشتر و محافظت از دیواره قفسه سینه، در هنگام خواب بیمار به سمت طرف درگیر چرخانده شود.

- در صورت مشکلات تنفسی در وضعیت خوابیده، در وضعیت نشسته استراحت شود(2).

از لحاظ تغذیه:

- توصیه به مصرف رژیم غذایی سر شار از پروتئین (گوشت، تخم مرغ، لبنیات و حبوبات)

- توصیه به مصرف مایعات فراوان جهت کمک به خروج ترشحات (حداقل 8 لیوان بزرگ)

- در صورت ابتلاء به نارسایی قلبی و ادم، مصرف مایعات باید محدود شود.

- توصیه به رعایت بهداشت دهان جهت بهبود بوی دهان و افزایش اشتها، از مسواک، نخ دندان و دهان‌شویه به طور مکرر استفاده شود.

از لحاظ دارو درمانی:

- بیماری پلورزی: تجویز مسکن‌ها، استفاده از گرما یا سرمای موضعی و در موارد درد شدید، انسداد عصب بین دنده‌ای

- بیماری افیوژن پلور: توراسنتز، گذاشتن چسب تیوب، پلورودزیس (جهت پیشگیری از تجمع مجدد مایع در پلور، موادی مثل بلئومایسین یا تالک در حفره پلور ریخته می‌شود)، در صورت بدخیمی، جراحی پلورکتومی و گذاشتن شنت بین پلور و صفاق.

- بیماری آمپیم: تجویز آنتی بیوتیک، آسپیراسیون سوزنی (در صورتی که حجم مایع کم است و مایع بسیار چرکی یا غلیظ نیست)، تخلیه باز قفسه سینه.

- بیماری آتلکتازی: آزمایش‌ برای‌ اندازه‌گیری‌ اکسیژن‌ و دی‌ اکسیدکربن‌ خون‌ و نیز عکس‌برداری‌ از قفسه سینه‌، جراحی‌ برای‌ برداشتن‌ تومور، برونکوسکپی‌ برای‌ در آوردن‌ جسم‌ خارجی‌ یا ترشحات‌ مخاطی‌ غلیظ.

پیشگیری و سایر نکات مهم آموزشی از بیماری‌های پرده جنب:

- در صورت تجویز آنتی بیوتیک‌ها، مصرف به موقع داروها توصیه می‌شود و از قطع خودسرانه دارو اجتناب شود.

- در صورت بروز واکنش‌‌های حساسیتی به آنتی بیوتیک‌ها به پزشک اطلاع داده شود.

- در صورت تجویز مسکن‌ها، از مصرف الکل با این داروها و از مصرف طولانی مدت این داروها اجتناب شود (باعث وابستگی جسمی و روانی می‌شود).

- در صورت بروز درد و ناراحتی، فشار محکم با دست یا بالش به محل درد وارد شود.

- در صورت بروز علائم عفونت تنفسی (‌تب، تنگی نفس، افزایش تعداد تنفس، سرفه، تغییر رنگ و مقدار خلط‌) به پزشک مراجعه شود.

- نحوه استفاده از اکسیژن، تنظیم میزان و مدت جریان اکسیژن آموزش داده شود.

در بیماری آتلکتازی:

- دراین شرایط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نمائید: اتساع‌ و برآمدگی‌ شکم‌، احساس‌ تنگی‌ نفس‌ به‌ طور ناگهانی‌، آبی‌ شدن‌ بستر ناخن‌ها و لب‌ها، درجه‌ حرارت‌ بدن‌ مساوی‌ یا بیشتر از 9/38 درجه سانتیگراد.

- وضعیت‌ خود را در تخت‌ مرتباً عوض‌ کنید، و سعی‌ کنید مرتباً سرفه‌ نمایید و نفس‌ عمیق‌ بکشید. توجه‌ داشته‌ باشید که‌ هنگام‌ سرفه‌، یک‌ بالش‌ را محکم‌ روی‌ محل‌ تخلیه‌ فشار دهید.

- پرهیز از مصرف‌ دارو‌های خواب‌ آور چون ممکن‌ باعث‌ عود آتلکتازی‌ شوند.

- از سیگار کشیدن اجتناب شود.

- فراگیری روش‌ تخلیه ترشحات‌ و پس‌ از ترخیص‌ اجرا شود.


منابع:

1. جویس ام بلک، جین هوکانس هوکس؛ اختلالات تنفس؛ ترجمه زهرا مهدوی؛ تهران: جامعه نگر: سالمی، 1389.

2. اسملتزر، بیر؛ بخش تنفس و تبادلات گازی ازکتاب پرستاری داخلی-جراحی برونر و سودارت 2008 ؛ ترجمه مرضیه شبان؛ ویرایش صدیقه سالمی ؛تهران:انتشارات سالمی، 1382.

3. آندرئولی و کارپنتر؛ بیماری‌های دستگاه تنفس از کتاب مبانی طب داخلی سیسیل 2010؛ ترجمه دکتر غلامرضا درخشان دیلمی (دکتر محسن ارجمند و همکاران)؛ تهران: ارجمند: کتاب ارجمند: نسل فردا ،1389.

4. گروه مولفین انجمن تغذیه ایران؛ راهنمای رژیم درمانی؛ تهران:انتشارات سالمی: چاپ اول، 1382.

5. دگلین، والراند؛ فارماکولوژی برای پرستاران؛ ترجمه جهانگیر رضایی؛ تهران:انتشارات سالمی: چاپ اول، 1383.

6. کامرفورد؛ کتاب رفرنس دارویی پزشکان؛ ترجمه آرش نظری و همکاران؛تهران: انتشارات بابازاده: چاپ دوم، 1385.

7- امین زاده، شهرام؛ راهنمای مصرف صحیح دارو‌های خوراکی؛ تهران: انتشارات نور دانش: چاپ اول، 1385.

گردآورنده: احمد حکیم

این مورد را ارزیابی کنید
(2 رای‌ها)
  • آخرین ویرایش در چهارشنبه, 17 آذر 1395 ساعت 12:47
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما