بیماری‌های انسدادی مزمن ریه

بیماری‌های انسدادی مزمن ریه (COPD)    

یک بیماری پیش‌رونده است که با سرفه شدید و خلط دار و تنگی نفس فعالیتی است بیماری‌هایی که در آن جریان هوا محدود شده و معمولا غیر قابل برگشت هستند. ممکن است علت آن انسداد راه هوایی (نظیرآمفیزم، برونشیت مزمن) یا ترکیبی از هر دو بیماری باشد.

عوامل خطر ساز بیماری‌های انسدادی مزمن ریه (COPD) شامل عوامل محیطی و ژنتیکی است. مهم‌ترین عامل ایجاد کننده آن سیگار، پیپ و مصرف انواع دخانیات، تدخین تحمیلی (استنشاق دود در محیط)، گرد و غبار و آلودگی هوای محیط، اختلالات ژنتیکی می‌باشد.

بیشتر افراد مبتلا به بیماری انسداد مزمن ریه (COPD)، سیگاری هستند و یا در گذشته سیگاری بودند. افراد سیگاری با سابقه خانوادگی از COPD، بیشتر احتمال ابتلا به این بیماری را دارند. در افرادی که سال‌های بسیاری را در تماس با مواد محرک ریه بودند، مانند: آلودگی هوا، گاز‌های شیمیایی، بخارات و گرد و غبار مرتبط با مشاغل خاص ابتلا به COPD رو به افزایش است.

بیشتر بیماران مبتلا به بیماری انسداد مزمن ریه (COPD)، مبتلا به هر دو بیماری برونشیت مزمن و آمفیزم هستند. در این بیماری، جریان هوا در داخل مجاری مسدود می‌شود. گاهی آسم نیز با انسداد مزمن ریوی همراه می‌شود. افراد مبتلا به آسم نسبت به محرک‌های استنشاق شده، به صورت تنگی نایژه‌ای بسیار شدید واکنش نشان می‌دهند و مجرای تنفسی آن‌ها معمولا ملتهب است.

COPD یک بیماری ریوی جدی که در طول زمان، باعث سخت شدن تنفس می‌شود ممکن است به نام‌های دیگری، مانند آمفیزم یا برونشیت مزمن شنیده‌اید. در افراد مبتلا، راه‌های هوایی که هوا را به داخل و خارج از ریه هدایت می‌کنند مسدود شده و جریان هوا به سختی انجام می‌شود. هنگامی که COPD شدید می‌شود، تنگی نفس و سایر علائم آن می‌تواند در شیوه انجام وظایف اساسی از قبیل انجام کار‌های سبک منزل، پیاده روی و استحمام و لباس پوشیدن نمایان شود.

برونشیت مزمن

سرفه مداومی که منجر به تولید خلط برای بیش از سه ماه درسال طی سه سال اخیر شده است.

بیماری راه‌های هوایی است و به صورت سرفه همراه با خلط که حداقل به مدت 3 ماه در یکسال و دو سال پشت سر هم اتفاق می‌افتد. در بسیاری از موارد سیگار با سایر عوامل آلوده کننده محیطی هوا باعث تولید ترشحات زیاد موکوس و التهاب می‌شود. به دلیل این تحریک مداوم تعداد غدد مترشحه مخاط افزایش یافته، عملکرد مژک‌های تنفسی مختل شده و مخاط بیشتری تولید می‌شود. دیواره‌های برونشی ضخیم شده و مجاری برونشی ضخیم و باریک می‌شود و ترشحات تجمع یافته راه هوایی را مسدود می‌کنند. میزان زیادی از عفونت‌های ویروسی و باکتریایی و مایکوپلاسمایی می‌توانند باعث برونشیت حاد شوند. این بیماری در فصل زمستان شدت می‌یابد.

بیش از 75% بیماران مبتلا به برونشیت مزمن سابقه استعمال زیاد سیگار را دارند.

علائم بالینی برونشیت مزمن

سرفه همراه با خلط که حداقل به مدت 3 ماه در یک‌سال و دو سال پشت سر هم اتفاق می‌افتد. خلط سفید، غلیظ و چرکی و گاهی خونی، سرفه، تنگی نفس، خس خس، بازدم طولانی، سیانوز (کبود شدن)، درد قفسه سینه، تب و علائم عفونت و تنفسی.

آمفیزم

آمفیزم در نتیجه تخریب دیواره کیسه‌های هوایی و اتساع بیش از حد کیسه‌های هوایی ایجاد می‌شود. آمفیزم در اصطلاح به تجمع بیش از حد هوا در قسمت‌های انتهایی برونشیول‌ها و کیسه‌های هوایی گفته می‌شود. به طوری که دیواره کیسه‌های هوایی تخریب شده و فضای کیسه‌های هوایی یکی می‌شود. این بیماری باعث اختلال در تبادل اکسیژن و دی اکسیدکربن می‌شود.          

این بیماری در بین سیگاری‌ها بسیار متداول است. در این ناهنجاری، کیسه‌های هوایی خاصیت ارتجاعی خود را از دست می‌دهند و دیواره بین دو کیسه هوایی مجاور تخریب می‌شود. در نتیجه مساحت ریه کاهش یافته و تبادلات گازی به شدت دچار اشکال می‌شوند. هوای شش‌ها به میزان مناسبی تخلیه نشده و هوای مرده در شش‌ها انباشته می‌شود.

مبتلایان به آمفیزم برای هر نفس زحمت زیادی متحمل می‌شوند و بدن نمی‌تواند اکسیژن کافی به دست آورد. مبتلایان به آمفیزم گاهی به دلیل نارسایی قلبی می‌میرند.

علائم بالینی آمفیزم

سرفه، تولید خلط، تنگی نفس، قفسه سینه‌ای بشکه‌ای شکل، کاهش وزن، بی اشتهایی، سر درد‌های صبحگاهی، عدم تحمل فعالیت، رنگ صورتی یا کبود.

عوارض احتمالی برونشیت مزمن و آمفیزم 

نارسایی تنفسی، پنومونی (ذات الریه) و بیماری‌های قلبی-ریوی.

بررسی‌های تشخیصی برونشیت مزمن و آمفیزم

تست‌های عملکرد ریوی، اسپیرومتری (ارزیابی انسداد راه‌های هوایی که حجم هوایی که شخص با تمام نیرو در یک ثانیه از ریه خارج می‌کند).

اندازه‌گیری گاز‌های خون شریانی.

اندازه‌گیری آنزیم مهارکننده تخریب بافت ریه.


منابع:

1. جویس ام بلک، جین هوکانس هوکس؛ اختلالات تنفس؛ ترجمه زهرا مهدوی؛ تهران، جامعه نگر، سالمی، 1389.

2. اسملتزر، بیر؛ بخش تنفس و تبادلات گازی ازکتاب پرستاری داخلی - جراحی برونر و سودارت 2008؛ ترجمه مرضیه شبان؛ ویرایش صدیقه سالمی؛ تهران، انتشارات سالمی، 1382.

3. مولفین آلن فین و دیگران، تشخیص و درمان پنومونی و دیگر عفونت‌های تنفسی، مترجم خدیجه محلوجی؛ تهران، دانشگاه علوم پزشکی ایران. 1380.

4. الدرا سولومون و همکاران؛ بیولوژی سولومون؛ ترجمه گروه مترجمین خانه زیست شناسی؛ تهران، خانه زیست شناسی، چاپ اول، 1391.

5. آندرئولی و کارپنتر؛ بیماری‌های دستگاه تنفس از کتاب مبانی طب داخلی سیسیل 2010؛ ترجمه دکترغلامرضا درخشان دیلمی (دکترمحسن ارجمند وهمکاران)؛ تهران، ارجمند، کتاب ارجمند، نسل فردا، 1389.

6. google,COPD,available at:Error! Hyperlink reference not valid. download on:2013.

7. google,COPD,available at:Error! Hyperlink reference not valid. download on:2013.

گردآورنده: احمد حکیم

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • آخرین ویرایش در چهارشنبه, 17 آذر 1395 ساعت 12:48
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما