آمبولی ریه، پیشگیری، درمان

آمبولی ریه، انسداد شریان ریه یا یکی از انشعابات آن توسط یک توده هوا، لخته یا چربی است که توسط جریان خون به یک ناحیه دور حمل می‌شود، مسیر رگ‌های خونی مسدود شده و دیگر به آن قسمت از ریه خون کافی نرسیده در نتیجه به طور کافی تغذیه نمی‌شود. منشاء لخته از سیاهرگ‌ها یا سمت راست قلب است. 

غالبا آمبولی ریه در نتیجه لخته خون ایجاد می‌شود. انواع دیگر آمبولی نیز وجود دارند: هوا، چربی، مایع آمنیوتیک و سپتیک (ناشی از ترومبوز باکتریایی).

افراد در معرض خطر آمبولی ریه:

- افرادی که بی حرکتی طولانی مدت دارند. مثلا بعد از عمل جراحی.

- افرادی که کاهش جریان خون وریدی دارند.

- نشستن یا مسافرت طولانی.

- واریس سیاهرگ‌ها.

- افرادی که صدمات طناب نخاعی دارند.

- افزایش قابلیت انعقاد خون.

- صدمات و تصادفات.

- تومورها (پانکراس، سیستم گوارشی، ادراری، تناسلی، پستان و ریه‌ها)

- افزایش تعداد پلاکت‌ها (برداشتن طحال)

- افرادی که بیماری آندوتلیال وریدی دارند.

- افرادی که واریس دارند.

- افرادی که بیماری عروقی دارند.

- افرادی که از نظر ژنتیکی مستعد می‌باشند.

- حاملگی.

- بیماری قلبی، دیابت یا بیماری مزمن انسداد ریوی دارند.

- افرادی که سن بالا دارند، چاق هستند یا از قرصهای ضدبارداری استفاده می‌کنند.

- افرادی که دچار شکستگی پاها، لگن و مهره‌ها شده‌اند.

- افرادی که سابقه لخته در پا را داشته‌اند.

علایم بالینی آمبولی ریه:

تنگی نفس ناگهانی (شایع‌ترین علامت)، افزایش تعداد تنفس (تاکی پنه)، درد قفسه سینه (ناگهانی و در زیر جناغ)، افزایش ضربان قلب (تاکیکاردی)، اضطراب، سرفه، تعریق شدید، خلط خونی (هموپتزی)، سنکوپ، نبض سریع و ضعیف شوک و مرگ ناگهانی.

عوارض احتمالی آمبولی ریه:

نارسایی بطن راست، آتلکتازی، ایست تنفسی و مرگ.

بررسی‌های تشخیصی آمبولی ریه:

علائم بالینی

رادیوگرافی قفسه سینه

آنژیوگرافی ریه (CT)

بررسی عروق محیطی با سونوگرافی داپلر

بررسی گاز‌های خون شریانی

تست بررسی نارسایی بطن راست (ECG) و اکو قلب.

آموزش مراقبت و پیشگیری از آمبولی ریه به بیماران و خانواده ‌آن‌ها:

از لحاظ فعالیت:

- استراحت در بستر در چند روز اول

- بالا بردن سر تخت هنگام دراز کشیدن

- آرام و ساکت کردن محیط

- بالا نگه‌داشتن پاها

- استفاده از جوراب ضد واریس

- اجتناب از ماساژ دادن پاها.

- پرهیز از نشستن یا ایستادن طولانی مدت

- اجتناب از مسافرت هوایی طولانی مدت

- خودداری از انداختن پاها بر روی هم هنگام نشستن

- تغییر وضعیت مکرر در مسافرت طولانی مدت

- انجام ورزش‌های فعال پا و مچ هنگام نشستن

- اجتناب از انجام ورزش‌های سنگین

- اجتناب از پوشیدن لباس‌های تنگ و فشارنده

- انجام تنفس عمیق سرفه هر یک ساعت یک‌بار.

از لحاظ تغذیه:

- مصرف مایعات کافی روزانه 2 الی 3 لیتر

- کنترل وزن به طور منظم و پرهیز از چاق شدن

- پرهیز از خوردن ملین‌ها (بر جذب ویتامین K تاثیر می‌گذارد)

- توصیه به مصرف رژیم غذایی پر فیبر (میوه و سبزیجات)

- عدم مصرف سیر، گل گاو زبان، بابونه و...

- اجتناب از کشیدن سیگار و مصرف دخانیات.

از لحاظ دارو درمانی:

- تجویز دارو‌های ضد انعقاد مثل هپارین و وارفارین سدیم

- تجویز دارو‌های تجزیه کننده لخته خون (ترومبولیتیک)

- در صورت تجویز دارو‌های ضد انعقاد توصیه می‌شود از فعالیت‌هایی که منجر به صدمه می‌شوند، خودداری شود.

- در بیماران دریافت کننده وارفارین، توصیه می‌شود از مصرف غذاهی سرشار از ویتامین K (کلم، کاهو، شلغم، اسفناج، ماهی و جگر) و چربی اجتناب شود.

- در صورت تجویز کومادین از مصرف آنتی‌هیستامین‌ها و آسپرین اجتناب شود.

- بالا بردن پاها از سطح قلب.

پیشگیری از آمبولی ریه و سایر نکات مهم آموزشی:

- استفاده از مسکن‌های تجویز شده جهت تسکین درد

- اجتناب از پوشیدن لباس‌های تنگ یا جوراب تنگ

- اجتناب از کشیدن سیگار و مصرف قرص‌های ضد بارداری خوراکی.

- استفاده از جوراب‌های الاستیک

- در صورت بروز علائم زیر به پزشک مراجعه شود:

تنگی نفس، افزایش تعداد تنفس، درد قفسه سینه هنگام دم و بازدم، خلط خونی، سرفه خشک، تعریق و بی‌قراری.


منابع‌:

1- جویس ام بلک، جین هوکانس هوکس؛ اختلالات تنفس؛ ترجمه زهرا مهدوی؛ تهران: جامعه نگر: سالمی، 1389.

2- اسملتزر، بیر؛ بخش تنفس و تبادلات گازی ازکتاب پرستاری داخلی- جراحی برونر و سودارت 2008؛ ترجمه مرضیه شبان؛ ویرایش صدیقه سالمی ؛تهران:انتشارات سالمی ،1382.

3- انجمن ریه آمریکا

google(American Lung Association),lug cancer,available at: www.lung.org,download on: 2013 

4- علیرمائی، نسرین؛ راهنمای آموزش به بیماران مبتلا به اختلالات دستگاه تنفسی؛ تهران:انتشارات سالمی: چاپ اول، 1383.

5- دگلین، والراند؛ فارماکولوژی برای پرستاران؛ ترجمه جهانگیر رضایی؛ تهران:انتشارات سالمی: چاپ اول، 1383.

گردآورنده: احمد حکیم

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • آخرین ویرایش در چهارشنبه, 17 آذر 1395 ساعت 12:49
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما