ورم مفصل و علل آن

ورم مفصل به معنای بزرگ شدن و افزایش حجم جایی است که مفصل قرار گرفته است. شایع‌ترین علت این افزایش حجم افزایش مقدار مایع مفصلی است. با این حال بزرگ‌تر شدن بافت‌های دیگر مفصل و یا حتی بافت‌های اطراف مفصل هم می‌تواند موجب شود تا مفصل بزرگ‌تر شود و یا حداقل بزرگ‌تر به نظر آید.

آناتومی

مفصل جایی است که دو استخوان در کنار هم حرکت کرده و سطوح آن‌ها روی هم می‌لغزند. روی این سطوح را لایه‌ای از غضروف مفصلی پوشانده است که وظیفه آن صاف و لغزنده کردن سطح استخوان و در نتیجه تسهیل حرکت است. اطراف مفصل به توسط یک پرده بافتی کلفت پوشانده شده که به آن کپسول مفصلی می‌گویند. 

سطح درونی کپسول مفصلی لایه نازکی از بافتی به نام سینوویوم پوشیده شده است که به آن لایه یا پرده سینوویال می‌گویند. وظیفه پرده سینوویال ترشح مایع مفصلی است. مایع مفصلی لزج و لیز است و موجب لغزنده شدن بیشتر سطوح مفصلی می‌شود. این مایع همچنین تغذیه سلول‌های غضروفی را به عهده دارد.

علل تورم مفصل

افزایش مایع درون مفصل می‌تواند به علل مختلفی ایجاد شود که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

خونریزی درون مفصل به علت شکستگی استخوان، پارگی رباط، منیسک و یا بافت سینوویوم و یا به‌دنبال ضربه مختصر به مفصل فردی که هموفیلی دارد. خونریزی درون مفصل را همارتروز(1) می‌گویند.

ترشح بیشتر مایع مفصلی به‌دنبال کشیدگی و آسیب بافت سینوویال مانند آن‌چه در پارگی‌های منیسک زانو دیده می‌شود.

تومورهای بافت سینوویال و به‌دنبال آن ترشح بیشتر مایع مفصلی.

التهاب بافت سینوویال و ترشح بیشتر مایع مفصلی. به هر علتی که مفصل دچار آرتریت شود بافت سینوویال می‌تواند ملتهب شده و مایع بیشتری را ترشح کند.

اصولا آرتریت به معنای التهاب مفصل است و این التهاب عمدتا در بافت سینوویال ایجاد می‌شود. پس در هر آرتریت التهاب بافت سینوویال وجود دارد. با این حال این التهاب می‌تواند منجر به افزایش ترشح مایع مفصلی بشود و یا ممکن است مقدار ترشح و تولید مایع مفصلی طبیعی باقی بماند. با این حال در غالب آرتریت‌ها خواص و جنس مایع مفصلی تغییر می‌کند.

مهم‌ترین علل آرتریت مفاصل که می‌تواند موجب افزایش مایع مفصلی و در نتیجه ورم مفصل شود عبارتند از:

آرتروز یا استئوآرتریت

روماتیسم مانند: آرتریت روماتوئید، تب روماتیسمی، اسپوندیلیت انکیلوزان، آرتریت پسوریازیسی، لوپوس.

بیماری‌های متابولیک مانند: نقرس و نقرس کاذب.

عفونت‌های مفصلی مانند: عفونت‌های چرکی، عفونت سلی و یا عفونت‌های ویروسی.

علل دیگر ورم مفصل عبارتند از:

رشد بافت سینوویال در بیماری‌هایی مانند روماتیسم مفصلی، عفونت سلی و یا تومورهای سینوویال.

بزرگ شدن استخوان مفصل در آرتروز

گاهی اوقات ورم مفصل به علت ورم بافت‌های اطراف آن بوده و خود مفصل مشکلی ندارد مانند:

تورم بورس‌های اطراف مفصل و ایجاد بورسیت.

تورم پوست اطراف مفصل مانند آلرژی و حساسیت.

تومور‌های اطراف مفصل مانند گانگلیون در مچ دست.

تنوسینوویت مانند بیماری دکرون در مچ دست.


1. Hemarthrosis.

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری

 "متخصص ارتوپدی"

ایران ارتوپد

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • آخرین ویرایش در جمعه, 09 مهر 1395 ساعت 00:08
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما