علت صدا دادن مفاصل بدن

در طول روز ممکن است صدا‌های متفاوتی از بعضی از مفاصل بدن شما شنیده شده یا به توسط شما حس شود. گاهی این صداها شبیه تقه هستند. گاهی به‌صورت خرت خرت و شبیه به ساییده شدن دو چیز روی هم هستند. گاهی بعد از عملی که در بین مردم به شکاندن انگشت معروف است صدایی از مفصل انگشت به‌وجود می‌آید. صدای مفصلی بیشتر در مفاصل انگشت، زانو، مچ پا، کمر و گردن شنیده می‌شود ولی علت ایجاد صدا در همه این مفاصل یکی نیست. علت صدای مفصل ممکن است یکی از حالات زیر باشد. 

ایجاد گاز 

در تمام مفاصل مایعی به نام مایع سینوویال وجود دارد که غلیظ و لغزنده است. وظیفه این مایع لغزنده کردن سطوح مفصل و تسهیل حرکت مفصل است. این مایع در تغذیه غضروف مفصلی هم نقش دارد. در درون این مایع مانند بسیار دیگر از مایعاتی که در بدن ما وجود دارند، گازهایی مانند اکسیژن، نیتروژن و دی اکسید کربن به‌صورت محلول وجود دارد.

وقتی که شما با تحت فشار قرار دادن مفصل انگشت خود، صدای تقه از آن درمی‌آورید در واقع لیگامان‌های آن مفصل را تحت کشش قرار داده‌اید. در این عمل شما با فشار موجب می‌شوید دو سطح مفصلی از یکدیگر فاصله گرفته و در واقع می‌خواهید حجم داخل مفصل را افزایش دهید. با انجام این کار فشار درون مایع مفصلی کاهش پیدا می‌کند و با این کاهش فشار مقداری از گازهای محلول در مایع، نامحلول شده و به‌صورت حباب‌های گاز در درون مفصل ظاهر می‌شوند.

ایجاد این حباب گاز به‌صورت ناگهانی با ایجاد یک موج صدا همراه است که شما آن‌را به‌صورت یک تقه می‌شنوید. بعد از شنیدن صدای تقه شما تا مدتی نمی‌توانید مجددا این صدا را ایجاد کنید. علت آن این است که ابتدا باید مدتی بگذرد تا حباب گاز تشکیل شده مجددا به‌صورت محلول در مایع درآید تا شما بتوانید مجددا آن‌را تولید کنید.

حرکت تاندون و لیگامان

وقتی مفاصل حرکت می‌کنند وضعیت تاندون‌ها و لیگامان‌های اطراف آن مفصل تغییر می‌کنند. این تغییر وضعیت موجب می‌شود تا آن‌ها از روی برجستگی‌های استخوانی اطراف مفصل عبور کنند. با باز و بسته شدن مکرر مفصل هر کدام از این تاندون‌ها یا لیگامان‌ها ممکن است بار‌ها به جلو و عقب حرکت کرده و با هر بار عبور از روی برجستگی استخوانی صدایی ایجاد می‌‌‌‌‌کنند. این صدا‌ها ممکن است به توسط فرد حس شده و یا حتی دیگران هم آن‌را بشنوند. همچنین با حرکت کردن مفصل، در بعضی حالات، لیگامان‌های اطراف آن بشدت کشیده می‌‌‌‌‌شوند و این کشیدگی ممکن است صدا ایجاد کند.

سطح ناصاف مفصل

در مفاصلی که دچار آرتروز یا ساییدگی شده‌اند به علت آسیب غضروف، سطح مفصل ناهموار می‌‌‌‌‌شود. در حین حرکت مفصل، با ساییده شدن این سطوح ناهموار بر روی یکدیگر ممکن است صدا ایجاد شود.

آیا صدا دادن مفصل بد است؟

اگر صدا دادن مفصل همراه با درد است ممکن است به علت بیماری یا مشکلی باشد در این صورت باید به پزشک متخصص مراجعه کرد تا با بررسی مفصل مشکل احتمالی را دریابد. در صورتی‌که این صدا‌ها بدون درد باشد نیازی به اقدام خاصی ندارد.

آیا درآوردن صدا از مفاصل انگشتان دست مضر است؟

هنوز با یقین اثبات نشده است که این عمل مشکلی برای دست ایجاد می‌‌‌‌‌کند یا خیر. ولی بعضی محققین عقیده دارند انجام این کار در دراز مدت می‌‌‌‌‌تواند موجب تورم دست و کاهش قدرت مشت کردن در انگشتان شود.

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری"متخصص ارتوپدی"

اما مقاله ای دیگر هم از "دکتر محسن توکلی" در این باره وجود دارد که برای جامع‌تر شدن این مقاله آن را اضافه کردیم.

ممکن است شما هم جزو کسانی باشید که بارها با کشش به انگشتان دست خود باعث ایجاد صدائی در آن شده‌اید. آیا از خود پرسیده‌اید علت ایجاد این صدا چیست.

در داخل مفصل مایعی وجود دارد که باعث حرکت آسان‌تر استخوان‌های مجاور هم می‌‌‌‌‌‌شود. در این مایع گذشته از مواد مختلف گازهای گوناگونی نیز وجود دارند. افزایش حجم مفصل که با کشش انگشت ایجاد می‌شود موجب کاهش فشار داخل مفصل شده، و این امر یک حالت مکش و خلاً را در داخل مفصل ایجاد می‌‌‌‌‌کند. کاهش فشار و حالت مکش باعث می‌‌‌شوند که گاز‌های محلول در مایع مفصل به صورت حباب در‌آیند. ترکیدن این حباب‌ها باعث ایجاد صدا و آرامش شخص می‌‌‌‌شود و کم کم این مساله به صورت عادت در می‌آید. این امر در مفاصل دیگر بدن نیز با درجات کمتری می‌تواند اتفاق بیفتد.

شخص با ایجاد حداکثر دامنه حرکت در مفصل موجب کشش در آن مفصل شده و پس از ترکیدن حباب‌های گاز راحت می‌‌‌‌‌شود و چون حل شدن گازهای حباب نیاز به زمان دارد به همین خاطر تا مدتی علیرغم سعی شخص هیچ صدایی از مفصل شنیده نمی‌شود. در اصطلاح به این کار شکستگی قولنج می‌گویند، که یا خود شخص موفق می‌‌‌‌‌شود قولنج را بشکند و یا شخص دیگری این امر را انجام می‌‌‌‌‌دهد.

هنوز ثابت نشده است که آیا صدا در آوردن عادتی از مفاصل موجب صدمه جدی آن‌ها می‌‌‌‌‌‌شود یا خیر‌، ولی می‌‌‌‌‌توان گفت با گذشت زمان و تکرار این عادت، بافت‌های نرم اطراف مفصل آسیب می‌بینند و روی دامنه حرکتی مفصل اثر می‌گذارند. حرکت دادن ناگهانی گردن یا ستون فقرات و بخصوص فشار روی مهره‌ها و یا حرکت ناگهانی گردن توسط شخصی دیگر برای به اصطلاح شکستن قولنج گذشته از صدمه شدیدی که می‌‌‌‌‌تواند روی مفاصل مهره‌ها ایجاد کند، ممکن است باعث گرفتگی و اسپاسم شدید و دردناک عضلات اطراف شده که درمان خاص خود را نیاز خواهد داشت. اگر این امر عادتی شود سایش تدریجی مهره‌ها را به دنبال خواهد داشت.

برای مبارزه با این امر چه کنیم:

در صورتی که عادت به در آوردن صدا از مفصل داریم سعی کنیم با مشغول کردن خود به کارهای دیگر و مبارزه با آن این عادت را از خود دور کنیم. در صورتی که شش ماه این عمل را انجام ندهید برای همیشه راحت خواهید شد.

با برنامه‌های منظم ورزشی و ورزش‌های کششی کم کم قدرت عضلات و انعطاف ‌پذیری مفاصل افزایش می‌یابند و تدریجا احساس شکستگی قولنج از بین می‌رود.

اگر پس از فعالیت‌های ورزشی احساس می‌‌‌‌‌کنید به شکستن قولنج نیاز دارید نشان دهنده این است که ورزش را به طور صحیح انجام نمی‌دهید و پس از آن دچار گرفتگی عضلات و یا احساس قولنج می‌‌‌‌‌کنید. لطفا مطالب زیر را رعایت کنید:

الف- قبل از ورزش سنگین با حرکات ورزشی سبک خود را گرم کنید.

ب- پس از ورزش با حرکات کششی و سبک خود را سرد کنید.

ج- هنگام ورزش نگذارید بدن شما خشک شود و مرتب آب بنوشید.

د- هنگام ورزش ممکن است اختلال الکترولیت در بدن ایجاد شود، با نوشیدن مایعات مناسب محتوی مواد معدنی از آن جلوگیری کنید.

ح- مناسب با نوع ورزش کالری مورد نیاز را تامین کنید.

و- در صورتی که ورزش حرفه‌ای را ادامه می‌‌‌‌‌دهید در زمان‌های مناسب از ماساژورهای مطلع و به طور علمی استفاده کنید. فیزیوتراپی نیز می‌تواند کمک کننده باشد.

باید توجه داشت که صدای مفصل همیشه ناشی از شکستن قولنج نیست و بعضی از مفاصل ما هنگام بعضی از حرکات یا راه رفتن صدا می‌دهند، اگر صدا با درد همراه نباشد معمولا چیز مهمی نیست و در دوره‌ای از زندگی وجود دارد و خود به‌خود خوب می‌شود. ولی اگر ماندگار شد و باعث ناراحتی گردید و یا دردناک بود باید به پزشک ارتوپد مراجعه کرد چون ممکن است علت آن عوامل مختلفی مانند ساییده شدن نسوج نرم اطراف مفصل روی برجستگی‌های استخوانی، ضایعات منیسک، ضایعات غضروفی و یا رباط‌ های اطراف مفصل باشند.

باید توجه داشت که مفهوم قولنج در علم پزشکی قدیم با امروز فرق می‌‌‌‌‌کند. در قدیم هر عضوی از اعضای بدن قولنج مخصوص خود را داشت. مثل قولنج کبد که باعث دردهای شدید سمت راست شکم می‌‌‌‌‌شود، قولنج کلیه که به صورت دردهای شدید و متناوب ناحیه کلیه با انتشار به ناحیه زیر شکم خود را نشان می‌دهد و قولنج روده که باعث دردهای متناوب و ناراحت ‌کننده شکم می‌شود. تمامی این موارد به دلیل اسپاسم‌های متناوب عضلات صاف در عضو مربوطه می‌باشد.


منبع: ایران ارتوپد

گردآورنده: احمد حکیم

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
  • آخرین ویرایش در جمعه, 09 مهر 1395 ساعت 00:16
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما