فرهنگ پس انداز و خانواده

پس انداز(1) در واقع " درآمد خرج نشده یا مصرف معوق است." یعنی میزانی از درآمد که ما آن را خرج نمی‌کنیم یا اموالی که برای مصرف بعد از این کنار می‌گذاریم.

پس می‌توان نتیجه گرفت که پس انداز فقط نقدی نیست، بدین معنا که هر نوع صرفه جویی ما در هزینه‌ها هم می‌تواند پس انداز باشد و چه بسا این نوع پس انداز بتواند گره‌های بیشتری از زندگی ما را باز کند.

با توجه به اینکه بخشی از نیازهای اصلی خانواده‌ها با درآمد جاری آن‌ها قابل تامین نیست باید اقدام به ذخیره سازی و یا حفظ پول جهت تامین بودجه آن اقلام بکنیم. پس انداز کردن به نوعی تعویق تقاضاست.

پس انداز کردن و میزان آن می‌تواند به عنوان یکی از شاخص های توسعه یافتگی جوامع مورد استفاده قرارگیرد. در جوامع کمتر توسعه یافته، معمولا سطح پس انداز‌ها پایین است. این اصل را می‌توان به خانواده‌ها نیز تعمیم داد. به این معنا که خانواده‌های مرفه، پس انداز بیشتری دارند و هر چه وضعیت اقتصادی خانواده ضعیف‌تر باشد، پس انداز کمتری صورت می‌گیرد.

ممکن است این موضوع یک اصل آشکاری برای خواننده باشد و تصور بر این باشد که خانواده‌های طبقات پایین به دلیل درآمد اندک و وجود هزینه های زندگی امکان پس انداز کردن ندارند ولیکن در عمل، عوامل دیگری که مهم‌تر از میزان و یا سطح درآمد خانواده است. در موضوع پس انداز کردن و یا خرج کل درآمد تاثیرگذار می‌باشد و آن موضوع آگاهی و عدم آگاهی خانواده‌ها از نقش پس انداز در ارتقاء کیفیت زندگی و هم چنین روش‌های پس انداز کردن می‌باشد.

عمدتا خانواده‌ها پس انداز کردن را مترادف با ایجاد سختی و فشار اقتصادی بر خانواده یکسان می‌دانند. بنابراین می‌توان با ارائه آموزش به خانواده‌ها حتی بدون افزایش درآمد سطح پس انداز خانواده را بالابرد. به طور کلی می‌توان پس انداز را به دو گروه پولی و غیر پولی تقسیم کرد.

پس انداز غیر پولی

پس انداز غیر پولی شامل استفاده بهینه و نگهداری مناسب مجموعه وسایل و لوازم و امکاناتی است که هر فرد و خانواده از آن برخوردار است. این بخش از پس انداز در دو گروه اقتصادی و اجتماعی جای می‌گیرند؛ یعنی امکاناتی که با پرداخت پول به دست آمده‌اند و می‌توان آن‌ها را دوباره به پول تبدیل کرد و امکانات و شرایطی که با روابط اجتماعی به دست می‌آیند و به پول تبدیل نمی‌شوند؛ اگر چه ممکن است مبنای دریافت پول نیز باشد. این گروه دوم به نام سرمایه اجتماعی شناخته می‌شود. مانند: اعتماد اجتماعی.(2)

نگهداری مناسب از دارایی‌ها به نحوی که بیشترین سود و بازدهی را برای خانواده به همراه داشته باشد، اصل بسیار مهمی است. این گروه را می‌توان به نحوی سرمایه‌های افراد و خانواده‌ها نیز دانست، مراقبت صحیح از آن‌ها را می‌توان پس انداز نامید زیرا افزایش عمر هر وسیله از بین نرفتن آن استهلاک آن در زمان طولانی‌تر موجب می‌شود که خانواده دیرتر نسبت به خرید وسیله جایگزین اقدام کند و عملا باعث جلوگیری از پرداخت وجه می‌گردد به عبارت دیگر، خانواده، با فاصله زمانی بیشتری برای خرید وسیله جایگزین، پول می‌پردازد. اگر از وسایل زندگی و وسایل شخصی به خوبی مراقبت شود، با افزایش طول عمر آن، هزینه‌های ثابت خانواده کاهش می‌یابد. با کاهش هزینه ها از سویی امکان پس انداز پولی افزایش می‌یابد و از سوی دیگر امکان برآوردن نیازهای دیگر فراهم می‌شود.

پس انداز اجتماعی

در گروه پس انداز اجتماعی نیز حفظ و تقویت سرمایه‌های اجتماعی مانند اعتماد موجب می‌شود خانواده با مشکلات کمتری مواجه شود. و این سرمایه‌ها می‌تواند موجبات ارتقاء سطح اقتصادی زندگی هم شود.

دلایل عمده عدم پس انداز توسط خانواده‌ها

1- اینکه فکر می‌کنند در آینده وضع آن‌ها بهتر خواهد شد و اکنون نیاز به پس انداز ندارند.

2- عدم وجود نگرش و تفکر بلند مدت به زندگی و خلاصه شدن زندگی در حال.

3- عدم اعتقاد به نقش و اهمیت پس انداز در بهبود وضعیت اقتصادی آینده خانواده.

4- اینکه ارقام کم پس انداز با سودهای اندک و تورم بالا راه به جائی نمی‌برد.

5- عدم استفاده از یک روش علمی و استاندارد و افراط و تفریط در میزان پس انداز و خسته شدن.

در ادامه راه پس انداز یکی ازراه‌های سهیم کردن نسل آینده در دارایی‌هایی است که امروز در اختیار ماست. خانواده در طول حیات خود به دارایی‌هایی دست می‌یابد که خواسته و ناخواسته بخش چشمگیری از آن در آینده به اعضای جوان آن می‌رسد.

همچنین، این اعضا در طول رشد خود از این دارایی‌ها بهره می‌برند، اما حفظ و حراست از این دارایی‌ها، تلاش برای افزودن بر آن از سویی موجب می‌شود تا زندگی جاری با سهولت بیشتری پیش رود و از سوی دیگر آیندگان پشتوانه‌های قویتری داشته باشند.

پس اندازموجب امنیت خاطر اعضای خانواده می‌شود. امنیت خاطر نیز سبب کاهش اضطراب و فشارهای روانی می‌شود.

از آن جایی که خانواده، در فرایند حیات خود به شکل‌های گوناگون با مسایل و مشکلات متعددی مواجه می‌شود، پس انداز کردن یکی از راه‌ حل‌های این مشکلات خواهد بود؛ از این رو خانواده‌هایی که پس انداز دارند امنیت خاطر بیشتری دارند و در زندگی احساس ثبات و پایداری بیشتری می‌کنند.

پس انداز تنها با فعالیت سرپرست خانواده حاصل نمی‌شود، بلکه همه اعضای خانواده در آن سهیم‌اند. مدیریت داخلی خانه توسط خانم‌ها، مدیریت صحیح هزینه‌ها، همراهی فرزندان با صرفه‌ جویی کردن؛ استفاده بهینه از وسایل و امکانات در اختیار... به پس انداز خانواده کمک می‌کند از این رو، پس انداز امری مشارکتی است.

مشارکت نه به این معنا که دیگران را مجبور به انجام دادن فعالیتی کنیم که به پس انداز منتهی شود، بلکه به این معنا که دیگران خود با شناخت و آگاهی از لزوم و ضرورت و بنابر میل و اراده خود به آن بپردازند؛ از این رو، گفتگو در خانواده درباره ‌راه‌های پس انداز و رابطه صرفه‌جویی با آن و تأثیر پس انداز در زندگی آینده و نقش آن در ایجاد اطمینان خاطر و کاهش فشارهای روانی، به مشارکت درست و فعال اعضای خانواده می‌انجامد.

ممکن است کل اعضای خانواده شرایط کسب درآمد و ایجاد پس انداز نداشته باشند و لیکن آن‌ها می‌توانند در بخش پس انداز غیر پولی نقش اساسی داشته باشند.

بنابراین، درباره پس انداز بیشتر بیندیشیم و راه‌های گوناگون آن را بررسی کنیم و برای به دست آوردن آن اقدام کنیم. به هر میزان و از هر کجا که آغاز کنیم، برای خود و دیگران مفید خواهد بود.

توصیه روش اجرائی برای پس انداز کردن

1- ایجاد بدهی خوب تا 30 درآمد مستمر یک روش خوب برای پس انداز و سرمایه گذاری همزمان است.

2- در صورت وجود برنامه فوق الذکر اختصاص 5 الی 10درصد (بسته به شرایط زندگی و میزان درآمد) از درآمد مستمر به پس انداز. این برداشت اولویت زمانی بر تخصیص سایر هزینه‌ها دارد.

3- اختصاص 50 درصد درآمد غیر مستمر (درآمد پیش بینی نشده در بودجه خانواده مثل پاداش - هدیه...) به پس انداز.

4- راه اندازی باشگاه پس انداز در بین خانواده‌های نزدیک و آشنا و یا در بین همکاران روش خوبی برای ایجاد پس انداز است.

توصیه‌های بیل گیتس به جوانان درباره ثروت

بیل گیتس در دانشگاه واشنگتن در جمع دانشجویان سخنرانی می‌کرد. در میان جمعیت، یک دختر دانشجو از پکن به بنیانگذار مایکروسافت گفت: «وقتی من کودک بودم والدینم همیشه از من می‌پرسیدند که وقتی بزرگ شدم می‌خواهم چه کار کنم. جواب من همیشه این بود: می‌خواهم ثروتمندترین فرد در دنیا شوم. بنابراین الان اینجا هستم و شما هم اینجا هستید... فکر می‌کنم که در واقع می‌خواهم شما باشم. آیا برای کسی که دوست دارد یکی مثل شما باشد توصیه ای دارید».

بیل گیتس درحالی که یک شلوار کتان آبی و پولیور پشمی خاکستری ساده پوشیده بود در پاسخ به این دختر جوان گفت: "رویای من این نبود که به یک فوق ثروتمند تبدیل شوم و حتی بعد از اینکه ما مایکروسافت را تاسیس کردیم و بچه هایی را می‌دیدیم که اینتل را راه انداختند و میلیاردر بودند من می‌گفتم: واوو! ثروتمند شدن باید عجیب باشد و خُوب، این کاملاً عجیب بود. ثروت بالاتر از یک حد مشخص، در کل یک مسئولیت است که در پایان آن را یا برای بچه‌هایتان می‌گذارید که ممکن است برای آن‌ها خوب نباشد یا سعی می‌کنید که برای بخشیدن آن هوشمندانه عمل کنید."

بنیانگذار مایکروسافت ادامه داد: "من می‌توانم نیاز به داشتن میلیون‌ها دلار را درک کنم، چون مطمئناً با آن آزادی قابل توجهی به دست می‌آید. اما من به شما می‌گویم یک مرتبه به نقطه‌ای می‌رسید که پول دیگر اهمیتی ندارد".

نتیجه گیری

تلاش برای رسیدن به حد استقلال مالی یک ضرورت است (من می‌توانم نیاز به داشتن میلیون‌ها دلار را درک کنم، چون مطمئناً با آن آزادی قابل توجهی به دست می‌آید) اما تبدیل شدن به ابر ثروتمند (نظیرگیتس، بافت...) یک انتخاب است که فرد باید با توجه به مسئولیت‌ها و مشکلاتش آن مسیر را برگزیند (اما من به شما می‌گویم یک مرتبه به نقطه‌‍‌‌ای می‌رسید که پول دیگر اهمیتی ندارد).


1. saving.

2. اعتماداجتماعی مفهومی است كه در فرایند روابط اجتماعی بین افراد و سازمان‌های اجتماع با همدیگر تبلور می‌یابد. اعتماد احساس روابط اجتماعی است و رابطه مستقیم با میزان روابط اجتماعی دارد.

منبع: پایگاه خبری و اطلاع رسانی جارچی

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
  • آخرین ویرایش در پنج شنبه, 14 آبان 1394 ساعت 01:41
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما