پیامدهای مثبت و منفی اشتغال زنان

پیامدهای مثبت اشتغال:

1- اشتغال زنان باعث افزایش آگاهی و بینش اجتماعی آنان و ایجاد روحیه ی اعتماد به نفس، رشد، استقلال فکری و روحی آنان می‌شود.(1)

2- کمک به فهم و درک مسائل زنان و کمک به حل این مشکلات، چرا که با حضور آنان در اجتماع بیشتر مشکلات و مسائل زنان را فهمیده و سعی در رفع آن می‌نمایند.

3- بالارفتن منزلت زن در جامعه.(2)

4- مشارکت آنان در تصمیم‌گیری‌ها باعث می‌شود از حالت انفعالی خارج شده و به صورت فعال در اجتماع حاضر شوند.(3)

5- آشنایی بیشتر با روش‌های افزایش بهره‌وری امکانات مادی و معنوی خانواده و تلاش در جهت افزایش بهره‌وری.(4)

6- افزایش توان مدیریتی زنان که کمک به سزایی در تصمیم گیری‌های اساسی خانواده خواهد کرد.(5)

7- کمک به حفظ شئونات اسلامی و حفظ حریم زن و مرد، در صورت رعایت موازین از طرف زن شاغل.(6)

8- استفاده از اوقات فراغت و جلوگیری از آسیب پذیری اجتماعی در اثر فقر و نیاز مالی به خصوص در مورد زنان بیوه و مطلقه.(7)

9- کمک به اقتصاد خانواده.(8)

10- کمک به شادابی و سلامت روح و جلوگیری از افسردگی در اثر بیکاری و یک‌نواختی زندگی روزمره.(9)

پیامدهای منفی اشتغال:

(الف). پیامدهای منفی اشتغال برای زنان

به دنبال انقلاب صنعتی که در غرب اتفاق افتاد، مسائل تازه و جدیدی مطرح شد که یکی از آن‌ها تبلیغ جهت اشتغال در خارج از خانه بود. کارخانه داران و سرمایه داران به دلیل دستمزد کمتر زنان از آن‌ها دعوت کردند تا مشغول به کار شوند و و برای جلب نظر آن‌ها سروصدای زیادی پیرامون حقوق زنان به راه انداختند و خواستار حق مالکیت زن نسبت به درآمد واموال خود شدند. آن‌ها برای اینکه مادران به خاطر تنها ماندن فرزندان کوچک خود از کار در بیرون از خانه صرف نظر نکنند مهدکودک، شیرخوارگاه و تأسیس کردند تا مادران با خیالی آسوده، در محیط کار حاضر شوند.(10)

بر اثر این تبلیغات زنان زیادی وارد بازار کار شدند و تا به امروز نیز این روند ادامه یافته است؛ به طوری که در حال حاضر در کل دنیا دو سوم تا سه چهارم کار توسط زنان انجام می‌شود. آن‌ها 45% از غذای دنیا را فراهم می‌کنند در حالی که بر طبق آمار تا سال 1379 فقط 10% از درآمد جهان به زنها تعلق دارد.(11)

از اثرات منفی دیگر این است که بر اثر کار زیاد به مادران صدمه‌‌های جسمی و روحی شدیدی وارد می‌شود چرا که این مادران به علت درگیری‌های اجتماعی و رقابت‌‌های شغلی که در محل کارشان رخ می‌دهد دچار ناراحتی‌های اعصاب و روان می‌شوند.(12)

یکی دیگر از اثرات منفی اشتغال برآورده شدن نیاز مالی زنان می‌باشد که این امر اگرچه در وهله اول خیلی خوب و مثبت به نظر می‌رسد اما واقعیت این است که زنی که نیاز مالی نداشته باشد تمایل کم‌تری برای ازدواج دارد همان طور که اگر مردی نیاز جنسی در خود نبیند ازدواج نمی‌کند هم‌چنان که این روزها این احساس عدم نیاز از دو طرف فهمیده می‌شود و به همین دلیل آمار طلاق بسیار بالا رفته است.(13)

کار زنان خطر رقابت بین زن و شوهر را افزایش داده و در نتیجه تفاهم و همدلی آن‌ها آسیب می‌رساند، چرا که مرد به عنوان پدر خانواده، نان‌آور خانه محسوب می‌شود و اگر زن نیز شغل نان‌آوری را بر عهده گیرد میان زن و شوهر رقابت به وجود آمده و دیگر نمی‌توانند به دید شریک زندگی به هم نگاه کنند 30 و محیط زندگی همانند محیط کار و روابط دو همکار خواهد بود.

(ب). پیامدهای منفی اشتغال بر فرزندان

کار مادر برای کودک یک نوع محرومیت محسوب می‌شود.(14)

شما ممکن است کودکانی را بشناسید که وقتی مادرشان نیستند ناراحت و افسرده به گوشه‌ای می‌نشینند اما همین که مادرشان را می‌بینند شاداب و سرحال شروع به شیطنت و بازیگوشی می‌کنند.کودک دوست دارد وقتی که از مدرسه و یا هر جای دیگری به خانه می‌آید، مادرش در خانه باشد و به استقبال او بیاید تا غم و غصه‌‌های خود را فراموش کند. در صورت اشتغال مادر رونق خانه دلگرمی و نشاطی که لازمه‌ی حضور مادر است از بین می‌رود و بچه‌ها شور و شوق بازی را از دست می‌دهند.(15)

غیبت مادر از سه تا شش سالگی روی کودک تأثیر بدی می‌گذارد. این کمبود باعث می‌شود که کودک موجودی شکاک و بدبین و عاری از مهر و محبت به دیگران شود و مبتلا به شب ادراری و بدخوابی گردد.(16)

تکلیف کودکانی که در غیاب مادر به مهدکودک و شیرخوارگاه سپرده می‌شوند نیز مشخص است. طبق تحقیقات صورت گرفته رشد این کودکان کمتر از حد طبیعی بوده و دچار عوارض منفی می‌شوند.(17)

کودکستان و دیگر مراکز نگهداری از کودکان نمی‌تواند جایگزین خوبی برای خانواده باشند و مربیان نیز نمی‌توانند جانشین خوبی برای مادر باشند.(18)

جدا شدن کودکان از مادران در نتیجه اشباع نشدن آن‌ها از عاطفه مادری، زمینه ساز بسیاری از مشکلات روحی و روانی در آینده خواهد شد، اگرخوب بررسی شود معلوم می‌شود که جوانان پرخاشگر، ناراحت، بی‌اعتنا نسبت به قانون و.از تربیت صحیح و عاطفه‌ی مادری محروم بوده و به همین دلیل گرفتار عقده‌‌های روانی و ناهنجاری‌های اجتماعی شده‌اند.(19)

دنیای امروز، زنان را که از نظر خلقت متخصص و آگاه به فن تربیت هستند به خروج از خانه و کار در بیرون و در مشاغلی که هیچ نوع تناسبی با طبع او ندارد وادار می‌کند؛ آنگاه کودکان را تنها در خانه و دور از سرپرست رها می‌کند و زمانی که جرم و جنایت افزایش پیدا می‌کند، تعجب کرده و دنبال علت آن می‌گردد.(20)


1. بتول، محتشمی، اشتغال زنان، بایدها و نبایدها، فصل نامه شورای فرهنگی. اجتماعی زنان، بهار 1378، ش 3، ص 81.

2. رک: ماریو، کله ران، روان شناسی مادران، ترجمه: ن. ایران دوست و شورای نویسندگان خاتون، تهران، نشر خاتون، چاپ دوم، بی تا، ص 82.

3. حسین، اسحاقی، موانع، راهبرد‌ها و آسیب‌‌های مشارکت زنان، ماهنامه رواق اندیشه، سال چهارم، شهریور 1383، ش 33، ص 19.17.

4. ماریو، کله ران، روان شناسی مادران، ترجمه: ن.ایران دوست و شورای نویسندگان خاتون، ص 82.

5. رک: همان، ص 82.

6. عبدالله، جوادی آملی، زن در آیینه جمال و جلال، قم، نشر اسراء، چاپ چهارم، 1378، ص 402.

7. رک: داعی پور، بزهکاری زنان و عوامل مؤثر در آن، فصل نامه ندا، سال دوم، 1370، ش 7، ص 27.

8. بتول، محتشمی، اشتغال زنان، بایدها و نبایدها، فصل نامه شورای فرهنگی. اجتماعی زنان، ش 3، ص 81.

9. رک: علویه، ام الفخر، یاقوت و مرجان، بی جا، علویه‌ام الفخر، چاپ اول، 1372، ص 128.

10. رک: علی، قائمی، حیات زن در اندیشه اسلامی، تهران، انتشارات امیری، چاپ اول، 1373، ص 85.83.

11. زن در نگاه علم، فصلنامه کتاب نقد، سال پنجم، زمستان 1379، ش 17، ص 275.

12. رک: علی، پریور، خانواده و شادکامی، بی جا، انتشارات فجر، چاپ اول، بی تا، ص 126.

13. همان، ص 13.

14. رک: باقر، ساروخانی، مقدمه‌ای بر جامعه شناسی خانواده، ص 169.

15. علی، قائمی، روان شناسی و تربیت کودکان شاهد، تهران، انتشارات انجمن اولیا و مربیان جمهوری اسلامی ایران، چاپ دوم، 1369، ص 277.

16. اشتغال زنان، وظایف مادری، تناقض در دیدگاه‌ها، روزنامه قدس، سال دوازدهم، 22/9/1378، ش 3456، ص 6.

17. علی، پریور، هنر زن بودن، بی جا، نشر آثار، چاپ اول، 1375، ص 25.

18. رک: مجتبی، هاشمی رکاوندی، مقدمه‌ای بر روان شناسی زن، بی جا، نشر شفق، چاپ اول، 1370، ص 58.

19. فلسفی، گفتار فلسفی؛ کودک از نظر وراثت و تربیت، تهران، هیئت نشر معارف اسلامی، چاپ یازدهم، بی تا، ص 265.

20. رک: علی، پریور، خانواده و شادکامی، ص 86. 

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
  • آخرین ویرایش در پنج شنبه, 25 شهریور 1395 ساعت 17:13
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما